Home
De Kadoelerscheg
De Kadoelerscheg is een van de ‘scheggen’ van Amsterdam. Een scheg bestaat uit een aaneenschakeling van groengebieden en wateren. Het verbindt de natuur van Amsterdam-Noord met de natuur van het Waterland eromheen.
In de Kadoelerscheg leven bijzondere planten en dieren. Je vindt er bijvoorbeeld de grutto, de sperwer, de moeraswespenorchis, de hermelijn, de wezel, de steenmarter, de paling en de snoek. Ook zijn er speciale landslakjes en misschien zelfs de zeldzame noordse woelmuis.
Dit gebied is dus heel belangrijk voor de natuur in Noord en verdient goede zorg. Op deze website lees je meer over de stichting Kadoelerscheg, wat zij doen en hoe zij de Kadoelerscheg willen beschermen en verbeteren. Ook kun je lezen hoe jij kunt helpen.
'Op weg door de scheg' wordt goed bezocht
22 mei 2026
Op 16 april hebben we de ecologische en cultuurhistorische wandeling door de Kadoelerscheg ’Op weg door de scheg’ feestelijk geopend. En het blijkt een groot succes te zijn! Voor de opening zijn we bezig geweest met het plaatsen van de paaltjes en dat wekte meteen de nieuwsgierigheid van omwonenden.
De meest bezochte pagina is de basispagina, dat lijkt natuurlijk logisch. De pagina van de 'Rietzanger' en de 'Kievit' zijn een goede tweede en derde. Er zijn in de periode 5 april t/m 4 mei in totaal 218 scans gemaakt. Zaterdag 25 april was met 23 unieke bezoekers blijkbaar een goede dag om te wandelen of om de wandeling online te bezoeken. Zie de resultaten in de grafieken hiernaast. Niet alleen Nederlanders gaan 'Op weg door de scheg', maar de registratie van de QR-code-scans laat ook andere nationaliteiten zien: Duitsland 4x, VS 5x, Ierland 5x, Frankrijk 1x, Canada 1x. Misschien zouden we de informatie ook in het Engels moeten aanbieden?
Als je geïnteresseerd bent in het cultuurhistorische deel van de wandeling dan kun je die terugvinden in de routebeschrijving.
29 juli 2026
De waterspin is een van de leukste dieren die we tegenkomen bij ons wateronderzoek. Er zijn veel soorten spinnen, maar de waterspin is de enige die echt in het water leeft.
Toch ademt hij gewoon lucht, net als andere spinnen. Op zijn achterlijf zitten veel zachte, gekromde haartjes. Daartussen blijft lucht hangen als een kleine luchtbel. Met die lucht kan hij ademen.
De waterspin maakt onder water een soort huis van spinrag, tussen de waterplanten. Dat lijkt op een duikerklok. Hij vult dit huis met lucht die hij aan de wateroppervlakte verzamelt. Met zijn achterlijf brengt hij de lucht naar beneden en strijkt hij die in zijn onderwaterhuis.
Daar kan hij ’s nachts blijven zitten en wachten op een prooi. Met zijn gevoelige poten voelt hij trillingen in het water en vindt hij snel een dier om te vangen. De waterspin heeft sterk gif. Dat spuit hij in zijn prooi met zijn kaken. Als de prooi verdoofd is, sleept hij die naar zijn huis en zuigt hem leeg.
Het gif van de waterspin kan voor mensen erg pijnlijk zijn. Pas dus goed op als je een waterspin vangt.
Zweefvliegen én insectensafari
26 mei 2026
Bestuivers zijn belangrijke insecten. Dit zijn bijen, vlinders, maar ook zweefvliegen.
Deze lezing wordt op 13 juni van 14.00 tot 15.30 uur gegeven door Bodhi Soederhuizen, met prachtige foto's van Dirk Jan Bakker (in het clubhuis van Tuinpark De Bongerd.)
Zweefvliegen zijn een onder-belichte groep bestuivers. Hun diversiteit is gigantisch. Met meer dan 350 verschil-lende soorten is de variatie zó groot, dat ze bijna niet in één beschrij-ving te vatten zijn. Ook hun levenswijzen lopen zeer uit elkaar, de ene eet bladluizen, de andere weer planten of dood hout, en nog veel meer.
Ontdek de gigantische (verborgen) diversiteit, leer ze herkennen en leer over hun levens. Daarna gaan we het veld in en kijken we welke zweefvliegen (en diertjes die erop lijken) we tegen kunnen komen.
Tip: Neem een leesbril en/of loepje mee!
De rivierkreeft in de Kadoelerscheg
29 juli 2026
Tijdens het biodiversiteitsonderzoek door vrijwilligers in de Kadoelerscheg en andere delen van Amsterdam-Noord worden regelmatig rivierkreeften gevangen. Maar waar komen deze dieren vandaan en welke rol spelen ze in onze sloten?
Biodiversiteitsonderzoek
Vroeger kwam de Europese rivierkreeft (Astacus astacus), een oorspronkelijke zoetwatersoort, ook in Nederland voor. Door watervervuiling en ziekten, zoals de kreeftenpest, is deze soort vrijwel uit Nederland en grote delen van West-Europa verdwenen. Waarschijnlijk leeft de Europese rivierkreeft in Nederland alleen nog op enkele plaatsen in Oost-Nederland.
De rivierkreeft die we in de Kadoelerscheg het meest aantreffen, is de gevlekte Amerikaanse rivierkreeft. Deze soort is rond 1970 via de aquariumhandel in Nederland terechtgekomen. Inmiddels leven er zes uitheemse soorten rivierkreeften in ons land, afkomstig uit Noord-Amerika en Azië.
Aanwinst of gevaar?
De gevlekte Amerikaanse rivierkreeft komt veel voor in sloten en vijvers. Hij verdraagt echter slecht brak water en wordt daarom nauwelijks gevonden in wateren die in verbinding staan met het IJ.
Rivierkreeften zijn alleseters. Ze eten insectenlarven, slakken, waterplanten en organisch afval. Snelle dieren, zoals vissen en kikkers, weten meestal aan hen te ontsnappen. Wanneer er weinig voedsel beschikbaar is, kunnen rivierkreeften zelfs kleine voedseldeeltjes uit het water filteren.
Omdat de gevlekte Amerikaanse rivierkreeft een exoot is, kan hij een bedreiging vormen voor de natuur. Exoten hebben vaak weinig natuurlijke vijanden en kunnen zich daardoor snel vermenigvuldigen. Grote aantallen rivierkreeften kunnen veel waterplanten en kleine waterdieren opeten, waardoor de biodiversiteit afneemt.
Om zich te beschermen tegen roofdieren, zoals vogels en grote vissen, graven rivierkreeften schuilgangen in oevers. Hierdoor kunnen oevers beschadigen en in sommige gevallen verzwakken. De rode Amerikaanse rivierkreeft graaft overigens veel intensiever dan de gevlekte Amerikaanse rivierkreeft.
Gelukkig krijgen de rivierkreeften inmiddels steeds meer natuurlijke vijanden. Zo eten onder andere de blauwe reiger, de fuut en waarschijnlijk ook de bruine rat rivierkreeften. Vroeger werd de Europese rivierkreeft ook door mensen gegeten. In Scandinavië is dat nog steeds een traditie en worden jaarlijks kreeftenfeesten georganiseerd.
Wat kunnen we doen?
Er zijn verschillende manieren om de overlast van Amerikaanse rivierkreeften te beperken. Glooiende oevers maken het voor de dieren moeilijker om gangen te graven. Ook het wegvangen van rivierkreeften kan lokaal helpen.
Minstens zo belangrijk is het verbeteren van de waterkwaliteit. Schonere sloten, met minder bestrijdingsmiddelen en andere schadelijke stoffen, zorgen voor sterkere en gevarieerdere ecosystemen. Daardoor krijgen ook andere planten en dieren meer kans om zich te herstellen.
Op pad in het najaar
Tijdens vochtige herfstdagen kun je rivierkreeften soms buiten het water tegenkomen. Ze lopen dan over paden of door het gras op zoek naar een nieuwe leefplek. Wanneer ze zich bedreigd voelen, steken ze hun scharen omhoog. Dat ziet er indrukwekkend uit, maar rivierkreeften vallen mensen niet aan. Wel is het verstandig voldoende afstand te houden, want met hun scharen kunnen ze stevig knijpen.
Tot slot
De gevlekte Amerikaanse rivierkreeft is inmiddels een vaste bewoner van de Kadoelerscheg en veel andere wateren in Amsterdam-Noord. Het is een opvallend en succesvol dier, maar ook een soort die invloed heeft op de natuur. Door de rivierkreeften en andere waterdieren goed te blijven volgen, krijgen we steeds meer inzicht in hun verspreiding en de gevolgen voor de biodiversiteit. Die kennis kan helpen bij het beheer van onze sloten en het behoud van een gezond watersysteem.
Bron: Koese, B. & Soes, M. (2011). De Nederlandse rivierkreeften
Meld je aan voor de Signal-app Natuuractie Kadoelerscheg en blijf op de hoogte van het allerlaatste nieuws. Stuur je naam en telefoonnummer naar info@kadoelerscheg.nl
Vlinders en klimaatverandering
Blog #45: Bijen op ruig klokje
Noord Zoekt Soort
Noord Zoekt Soort is een initiatief van stichting Kadoelerscheg en een samenwerking van groene vrijwilligers in Amsterdam-Noord. Het wordt ondersteund door de Groene Bondgenoten en Aanpak Noord (Gemeente Amsterdam).
Een weiland dat geen stad wil worden
