Home
De Kadoelerscheg
De Kadoelerscheg is een van de ‘scheggen’ van Amsterdam. Een scheg bestaat uit een aaneenschakeling van groengebieden en wateren. Het verbindt de natuur van Amsterdam-Noord met de natuur van het Waterland eromheen.
In de Kadoelerscheg leven bijzondere planten en dieren. Je vindt er bijvoorbeeld de grutto, de sperwer, de moeraswespenorchis, de hermelijn, de wezel, de steenmarter, de paling en de snoek. Ook zijn er speciale landslakjes en misschien zelfs de zeldzame noordse woelmuis.
Dit gebied is dus heel belangrijk voor de natuur in Noord en verdient goede zorg. Op deze website lees je meer over de stichting Kadoelerscheg, wat zij doen en hoe zij de Kadoelerscheg willen beschermen en verbeteren. Ook kun je lezen hoe jij kunt helpen.
13 oktober 2026
's Nachts lijkt het vanzelfsprekend: lantaarnpalen langs de weg, licht bij kruispunten en verlichte straten. Maar hebben we al dat licht eigenlijk wel nodig? En zien we dankzij al die lampen inderdaad meer?
Als je ’s avonds over straat loopt, is de omgeving meestal goed verlicht. Om de 30 tot 40 meter staat een lantaarnpaal en die brandt vaak de hele nacht. Dat geeft een veilig gevoel. We kunnen zien waar we lopen en wat er om ons heen gebeurt.
Toch werkt het niet helemaal zo. Wie vanuit een felle lichtkegel het donker inkijkt, ziet juist minder. Onze ogen hebben tijd nodig om aan het donker te wennen. Met minder en zachter licht kunnen we daardoor juist méér van onze omgeving zien. Misschien is het dus tijd om wat zuiniger met licht om te gaan.
De nacht is belangrijk
Duisternis is niet alleen prettig voor onze ogen, maar ook belangrijk voor onze gezondheid. Ons lichaam heeft een natuurlijk dag-nachtritme van ongeveer 24 uur. Dit bioritme regelt onder andere onze slaap en hormonen. Te veel licht in de nacht kan dit ritme verstoren.
Ook voor dieren en planten is de nacht van groot belang. Veel dieren zijn juist ’s nachts actief. En sommige planten gaan pas in het donker open. De teunisbloem bijvoorbeeld is een belangrijke nectarbron voor nachtvlinders. Die nachtvlinders zijn vervolgens weer voedsel voor vleermuizen. Duisternis is dus een belangrijk onderdeel van het ecosysteem.
Een donkerder Amsterdam-Noord
Ook in Amsterdam-Noord groeit de aandacht voor de donkere nacht. Een groep bewoners richtte De Nacht van Noord op om het belang van duisternis onder de aandacht te brengen. De groep wil onder andere van het Vliegenbos een duisternisreservaat maken. De Wilmkebreekpolder zou daarvoor een mooie volgende plek kunnen zijn.
Het afgelopen halfjaar werd in het Vliegenbos een proef gehouden waarbij het gebied ’s nachts donkerder werd gemaakt. Op 21 september vond een evaluatie plaats met het stadsdeel en De Nacht van Noord. De uitkomst was positief: de extra duisternis werd goed ontvangen.
Het stadsdeel wil daarom kijken of ook andere plekken donkerder kunnen worden. Het stadsdeel wil graag wel eerst weten of er voldoende draagvlak onder bewoners is.
Zelf aan de slag met de donkere nacht
Ook thuis kunnen we iets doen. Op de website van De Nacht van Noord vind je informatie over het belang van duisternis, kun je lichthinder melden en lees je hoe je van je eigen tuin een nachtparadijs kunt maken. Ook worden er verschillende activiteiten georganiseerd.
Zo organiseert Marjolijn van Heemstra duisterniswandelingen. We laten binnenkort weten wanneer er eentje bij ons in de buurt plaatsvindt.
Wie alvast de nacht wil beleven, kan op zaterdag 24 oktober meedoen aan de Nacht van de Nacht. Bij de Volkssterrenwacht Amsterdam, op camping Zeeburg, kun je bij helder weer samen naar de sterren kijken. De telescopen staan klaar!
Een donkere nacht betekent niet dat we niets meer kunnen zien. Integendeel. Als we het felle licht wat dimmen, krijgen we misschien juist meer zicht op wat er om ons heen gebeurt.
Minder licht, meer zicht.
13 oktober 2026
Achter in de tuin op een spontaan opgeschoten kornoelje zaten erg veel kleine vliegjes, ook rond het struikje vlogen dezelfde vliegjes. Een knutje kon het niet zijn want die gaan altijd onmiddellijk op mij zitten. Dus een foto gemaakt en aan Obsidentify gevraagd wat dit kon zijn. Ik had dit vliegje nog nooit gezien.
Het was helemaal geen vliegje maar een luis, de kornoeljeluis. En hij, of waarschijnlijk zij, is heel mooi. Lange vleugels met een opvallende zwarte vlek, ook het lijfje is zwart-wit. Hij is ook nog eens algemeen voorkomend en leeft afwisselend op de kornoelje of op wortels van grassen
De kornoeljeluis overwintert als eitje. In het voorjaar komen daar vleugelloze vrouwtjes uit. De volgende generaties zijn gevleugelde vrouwtjes die levendbarend zijn, zoals alle bladluizen. In het najaar worden ook mannetjes geproduceerd die de vrouwtjes bevruchten voor de eitjes die gaan overwinteren.
Verder nagezocht op Wikipedia en Waarneming.nl: het is een insect uit de orde van de halfvleugeligen of snavelinsecten. Alle wantsen, cicaden en luizen behoren tot deze orde.
Verklaring van de namen van deze orde: halfvleugelig insect omdat hun vleugels deels verhard zijn; snavelinsect omdat ze een zuigsnuit hebben waarmee ze sappen uit planten halen.
Mieren, vooral de zwartbruine wegmier, zijn dol op de uitwerpselen van deze luis.
18 september 2026
Wil je weer zo’n mooie poster voor op je kamer of in je huis? Help ons dan mee door foto’s van ze te maken.
Vorig jaar hebben we een paddenstoelenzoekactie georganiseerd. De mooiste 36 foto’s kwamen op een A3-poster, die we gratis uitgedeeld hebben. Dat was een groot succes. Alle 100 posters gingen op. Dat willen we nu weer doen, maar dan met (korst)mossen!
Mos en korstmos
Nu er minder bloeit en er minder groen te zien is, vallen (korst)mossen extra op met de mooiste kleuren. Kijk maar naar de voorbeelden, want we hebben er al een paar gevonden.
Mossen zijn kleine plantjes, meestal met stengeltjes en blaadjes. Ze houden van vocht en schaduw. Een korstmos is een schimmel die zijn voedsel krijgt van een alg, waarmee het een symbiose vormt. Korstmossen zijn afhankelijk van licht en water. Je vindt ze hier in de buurt vooral aan de zuidwestkant van bomen, muren en keien. Om ze goed te bekijken kun je een verrekijker omdraaien, waardoor die te gebruiken is als loep.
Weet je niet hoe je (korst)mossen fotografeert?
Hier vind je een paar belangrijke tips:
- Gebruik de macrolens van je smartphone,
- Hou je hand stil of steun hem ergens tegenaan,
- Zorg voor genoeg licht tijdens het fotografen,
- Zorg voor een zo hoog mogelijke resolutie, omdat je foto misschien gebruikt wordt voor drukwerk. (Ga naar instellingen, zoek naar resolutie en schakel de hoogst beschikbare resolutie in.)
Zet je foto ook op de app ObsIdentify of op waarneming.nl, dan weet je meteen welke soort het is. Voor de echte natuurliefhebbers kun je dan verder uitzoeken wat er zo bijzonder is aan je waarneming. Het kan een aanwijzing zijn hoe het met de luchtkwaliteit bij jou in de buurt is.
Stuur je foto op naar: info@kadoelerscheg.nl en probeer de naam van de (korst)mos erbij te vermelden. We vermelden geen naam van de fotograaf. Wel zoeken we de mooiste foto’s uit voor op de poster en laten weten wanneer hij opgehaald kan worden.
Een verborgen sloper in de boom
14 oktober 2026
Zie je grote gaten in de stam van een wilg, populier of eik, soms wel anderhalve meter boven de grond? Dan kan de wilgenhoutrups daar de oorzaak van zijn. Dit is een echte reus: zo dik als een vinger en wel tien centimeter lang!
Jarenlang leeft deze rups verstopt in de boom. Hij knaagt gangen in het hout en maakt het hout zachter met stoffen die naar azijn ruiken. Als je dichtbij komt, kun je die geur soms goed ruiken. Het geknaag beschadigt de boom en verstoort de sapstroom naar de takken en bladeren. Daardoor kan de boom verzwakken en in de zomer zijn bladeren verliezen.
Van rups tot nachtvlinder
De wilgenhoutrups leeft drie tot vijf jaar in de boom. Daarna verpopt hij zich en komt er een grote nachtvlinder uit, met vleugels van ongeveer acht centimeter breed. De vlinder kan niet eten, omdat hij geen goed ontwikkelde roltong heeft. Hij leeft maar kort en moet dus snel een partner vinden.
Na de paring leggen de vrouwtjes hun eitjes juist in de buurt van andere rupsen, want de azijnachtige geur betekent dat de boom er beschadigd en zacht is. Ideaal voor de jonge rupsen, die hebben meteen een geschikte plek hebben om er te eten. Ook beschadigingen laag op de stam, bijvoorbeeld door een grasmaaier, kunnen een goede plek zijn.
Een lekker hapje
Een volgroeide rups van tien centimeter is een flinke maaltijd! De grote bonte specht is er dan ook dol op. Maar hij moet er wel moeite voor doen: de rups zit diep verstopt in een nauwe gang en is niet zomaar te pakken. Maar soms zie je de specht eindeloos hakken en zoeken. En dan eindelijk kan hij de rups uit zijn hol trekken. Het is hem dan toch gelukt.
Ook de sluipwesp Lissonota setosa heeft een bijzondere manier om de rups te vinden. Waarschijnlijk zoek het vrouwtje op geur. Met haar lange legboor legt ze een eitje door de boomschors heen in de rups. De jonge sluipwesp eet de rups vervolgens van binnenuit op.
Een boom vol leven
Grote gaten in een boom zijn dus meer dan beschadigingen: ze vertellen het verhaal van een verborgen wereld, met reuzenrupsen, nachtvlinders, spechten en sluipwespen. Laat zo’n boom gewoon staan, want er zijn veel andere beestjes die er ook in en op leven.
Meld je aan voor de Signal-app Natuuractie Kadoelerscheg en blijf op de hoogte van het allerlaatste nieuws. Stuur je naam en telefoonnummer naar info@kadoelerscheg.nl
(Korst)mossen zoeken
In dit rapport wordt verslag gedaan van de monitoring van de biodiversiteit en ecologische kwaliteit van Kadoelerbreek & Buiksloterbreek, uitgevoerd in opdracht van de gemeente Amsterdam.
Noord Zoekt Soort
Noord Zoekt Soort is een initiatief van stichting Kadoelerscheg en een samenwerking van groene vrijwilligers in Amsterdam-Noord. Het wordt ondersteund door de Groene Bondgenoten en Aanpak Noord (Gemeente Amsterdam).
Een weiland dat geen stad wil worden
