actueel

Amsterdam koopt geen planten meer die zijn gekweekt met bestrijdingsmiddelen. Omdat bijna twee derde van de planten nog niet zonder gif te koop is, zullen sommige soorten de komende jaren niet in de stad te zien zijn. Ook kunnen bloemperken na de bloei bruin worden.

Lees hier het artikel in het Parool.

Nicky Castricum (van Mot in Mokum) en Floor Hallema (van meerdere bewonersorganisaties) zijn al jaren bezig om Amsterdam te bewegen heesters en planten gifvrij in te kopen. Nu worden nog regulier gekweekte heesters en planten gekocht. Dat betekent dat er gif gebruikt wordt. Maar ook planten met een Skal-keurmerk kunnen soms nog gifstoffen bevatten die het neurosysteem van insecten verstoren.

(Overigens worden zaterdag 17 januari as worden weer gratis bespoten tulpen uitgedeeld. Protesteer daartegen op die dag om 12:00 uur op het Museumplein.)

Hier kun je de inspraak lezen die stichting Kadoelerscheg op 7 januari 2026 in de stadsdeelcommissie heeft gegeven op de Kansenkaart deelgebied Kadoelerscheg

Dank voor de gelegenheid om in te spreken.

Mijn naam is Harry Moeskops en ik spreek in namens Stichting Kadoelerscheg die in de plaats is gekomen van de Adviesgroep Kadoelerscheg.

Ik beperk me tot de hoofdpunten.

We zijn blij dat er een plan ligt voor dit deel van de Kadoelerscheg. We hopen dat er uiteindelijk een plan komt voor de gehele Kadoelerscheg. We stellen het op prijs dat het ecologisch onderzoek Kadoelerscheg bij de planvorming is betrokken. 

We zijn positief over de aanleg van natuurlijke oevers in het noordelijk deel van het plangebied. Het versterken van de wandelroutes langs de sportvelden past in onze visie om in dit gebied het wandelen aantrekkelijker te maken. Dit moet wel vergezeld gaan van handhaving opruimen hondenpoep en goed afvalbeheer. Dat geldt overigens voor alle wandelpaden. 

In het zuidelijke deel van het plangebied is het heel belangrijk dat de rustgebieden niet verstoord gaan worden door verharding en ruimtelijke ingrepen. En die zijn nu wel voorzien. 

• De geplande fietsbrug is bedacht toen de verkeersituatie anders was. Nu gaat deze fietsbrug geen aansluiting of snellere doorvoer van fietsers geven. De fietsbrug zou een gebied doorkruisen dat juist al decennialang een rustgebied is. De huidige verkeerssituatie kan wel verbeterd worden zonder aantasting van het groen.
• Tegenover de manege is een wandelpad geprojecteerd dat nergens heen leidt, maar dit belangrijke rustgebied wel verstoort. We zien dit als een ongewenste aantasting van de HGS. 
• Parallel aan de Buiksloterdijk zijn te graven geulen geprojecteerd. Daarvoor zouden hele grote hoeveelheden grond moeten worden verwijderd. De waarde hiervan ontgaat ons. Het is een hele kostbare ingreep en gaat ten koste van het droge rietveld dat er nu is (een zeldzame habitat in Noord). Mogelijk is het ook gevaarlijk omdat de Buiksloterdijk een kerende dijk is voor Zijkanaal I. 
• Bij het Vishoekerpad wordt een sportveld opgeheven. Dit sportveld ligt dicht bij een woonwijk en geeft dus mogelijkheden voor bewegen, sport & spel dicht bij huis. Bij bewegen moet juist niet alleen aan georganiseerde teamsport worden gedacht.
• De herinrichting van het gebied biedt een grote kans voor het probleem hondenpoep, o.a. door een omheinde hondenuitlaat plek in te richten, waar honden los kunnen lopen. Ook elders in de stad aanwezig. Is nu niet voorzien. 
• Het blijft lastig dat in het noordelijk deel van het gebied veel afhangt van de definitieve besluiten over de aanleg van een extra hockeyveld. In de beantwoording van de vragen over dit gebied wordt de ene keer de vraag wel beantwoord en de andere keer geantwoord dat het buiten het plangebied ligt. 

Op 10 december vond een inclusieve buurtschouw plaats rond het Vikingpad en de sportvelden. De buurtschouw ging over veiligheid in de buurt, vooral voor vrouwen en meisjes en LHBTI+-ers. Het was georganiseerd door het onderzoeks- en adviesbureau DSP in opdracht van de stadsdeelcommissie. Er waren meer dan 30 mensen inclusief politie, handhavers en onderzoekers in de kantine van de hockeyclub verzameld. Daar gaf DSP informatie over de schouw: wat is het doel en wat gaan we vandaag doen?  

Twee ploegen gingen wandelen door de buurt en ook één fietsploeg ging op weg. 

Daarna werden de ervaringen samen besproken. Er werd goed geluisterd door voor- en tegenstanders wat betreft natuur, verlichting en veiligheid. Marjolijn van Heemstra was aanwezig vanuit de werkgroep Duisternis om haar mening te geven over het aspect verlichting: veel licht leidt niet tot veiligheid en zelfs tot minder zicht, bijvoorbeeld. Wij delen die mening. Natuurlijk waren er ook bezorgde ouders aanwezig met vooral dochters op de hockeyclub. En twee vrouwen deelden hun zeer negatieve ervaringen door mannen in het gebied. 

Momentopname

Ik vond het opvallend dat toen ik aankwam met de fiets tientallen jonge meiden alleen vertrokken met de fiets naar huis. Op de parkeerplaats waren vrijwel geen auto's met ouders om hun kinderen op te halen. Beide observaties geven niet aan dat angst regeert. Maar dat is een momentopname door de week. Bij officiële wedstrijden zijn er juist veel auto’s, die af en aan rijden en parkeren en later hoorde ik dat meiden bewust in groepjes naar hun huis terug fietsen. 

Er is in ieder geval aandacht geschonken aan de bewoners en andere aanwezigen en er is naar elkaar geluisterd. Nu maar afwachten wat hiermee gedaan wordt. De meningen van de aanwezigen (de gesprekken werden opgenomen door DSP) worden gebundeld door het onderzoeksbureau en dat verslag gaat naar de stadsdeelcommissie. De conclusies worden later gedeeld met alle aanwezigen.

Tello Neckheim

Lees het interview met Teo Wams in het nummer Winter 2025 van Puur Natuur (van Natuurmonumenten). Hij is voorzitter van de Vereniging tot Behoud van de Wilmkebreekpolder. Hoe lukt het bewoners die rondom de polder wonen om dit laatste stuk weiland binnen de ring van Amsterdam open te houden.

Vrijwilligers van het Meerbomen.nu redden zaailingen van inheemse bomen en struiken die in bestaande bossen geen kans maken. Geef deze zaailingen een nieuwe kans in je tuin of buurt. De komende wintermaanden zijn perfect om ze te planten. Vanaf zondag 30 november is het Beeldenbos Noord gestart met het uitdelen van deze zaailingen uit hun bomendepot. Het depot is elke zondag open van 13:00-15:00 uur en zit op de Nieuwendammerkade 20A, telefoon: 06 29501569. De zaailingen zijn gratis. 

Op 14 oktober 2025 is officieel Stichting Kadoelerscheg opgericht. Stichting Kadoelerscheg neemt de plaats in van de Adviesgroep Kadoelerscheg. We hebben de stichting opgericht om de ecologische en cultuurhistorische waarden van de scheg beter te kunnen beschermen en versterken. Als rechtspersoon (stichting) kunnen we ook juridisch in verweer komen als dat nodig is bij bedreigingen van het gebied. Het maken van afspraken en het aanvragen van subsidies of donaties gaat als stichting ook veel gemakkelijker.

Het eerste Bestuur bestaat uit: Harry Moeskops (voorzitter), Tello Neckheim (secretaris), Michiel de Goeje (penningmeester), Henk van Alst (algemeen bestuurslid). We hopen dat binnenkort een vijfde lid tot het bestuur toetreedt.

Een stichting heeft natuurlijk een aantal formele taken en verantwoordelijkheden, maar verder blijft onze werkwijze zoals hij is: handen uit de mouwen, de natuur een stem geven in de gemeentelijke besluitvorming en daarbuiten, het organiseren van natuuractiviteiten in de scheg en het betrekken van zoveel mogelijk bewoners bij deze prachtige groene long in Amsterdam-Noord.

Harry Moeskops

Van 26 september t/m 8 oktober organiseert het Nederlands Instituut voor Ecologie samen met Wageningen University & Research de Bodemdierendagen. Allerlei natuur-, onderzoeks- en andere organisaties helpen als partner bij de Bodemdierendagen.

In een gezonde bodem leven bodemdieren. Zoek je mee? Dat kan overal in het land... je hoeft alleen maar even de deur uit! Elk jaar rond dierendag gaan honderden mensen op bodemdierensafari. In hun eigen tuin, het park om de hoek, op het schoolplein of zelfs het balkon. In 2025 voor de 11e keer.

De meeste bodemdieren zijn klein, maar doen grootse dingen voor de natuur. Ontdek welke 'Tiny Ten' bij jou in de buurt de bodem gezond houden, en hoe gezond dat precies is. Geef je waarneming online door, kijk wat het cijfer voor de biodiversiteit is en wat er verder al gevonden is. Of bedenk je eigen onderzoek erbij: vergelijk bijvoorbeeld met de buren of je familie. Dat is 'citizen science', met een groot onderzoeksproject waarin mensen in heel Nederland samenwerken.

En speciaal voor de 11e editie kijken we ook wat er naast de Tiny Ten nog verder in en op de bodem leeft: de Little Eleven!

Op 21 juni zijn we aan de slag gegaan met de aanleg van een ijsvogelwand. Bij 30° C leek de sloot ons een betere plek dan het hete asfalt van de A10.

Van Jan Jongejans, de coördinator van de IJsvogelwerkgroep Amsterdam-Noord hebben we instructies gekregen hoe we dit moeten aanpakken. Tijdens de interessante lezing van Jan op 12 juni kregen we mooie beelden te zien en hoorden we nuttige wetenswaardigheden over deze speciale vogel.

Om te beginnen moesten we het riet weghalen om een deel van de oeverwand vrij te maken voor de ijsvogelnesten. Anne van der Meulen en Edith den Hamer hesen zich in een waadpak en stapten de sloot in om het riet met wortel en al te verwijderen. Daarna moest de schuine wand afgegraven worden tot een rechte, verticale wand van ca 1 meter breed. De modder werd in emmers geschept en vervolgens bovenop gegooid om zodoende de ruimte tussen de palen op te vullen. Een horizontale balk moet voorkomen dat de modder naar beneden zakt. Zo is in tuin nr. 154 de eerste ijsvogelwand gekomen. Er zijn nog drie andere geschikte plekken, dus hopelijk krijgt dit een vervolg.

Het team bestond uit 6 tuinders (5 vrouwen en 1 man) die om beurten zorgden voor het afvoeren van het riet, het ophogen van de wand en de aanvoer van gereedschap en materiaal. De aanvliegstok is van een hazelaar, ter plekke gekapt en op maat gezaagd. Tot slot zijn er met een grondboor drie gaten gemaakt waar de ijsvogels hun nest in kunnen maken. Het was hard werken, maar het resultaat mag er zijn. De foto is genomen vanaf de overkant van de sloot.

En nu maar afwachten of er ook ijsvogels in komen. Hetzij voor een tweede leg deze zomer, hetzij volgend voorjaar. We zullen nog even geduld moeten hebben …

Edith Verhulst

Tweede ijsvogelwand

Zaterdag 5 juli hebben Karin Koonings, Klaudia, Henk Galenkamp, Edith Verhulst, Edith den Hamer en Henk van Alst nog een tweede ijsvogelwand gemaakt in de nutstuinen. We wisten nu hoe het moest en de materialen waren er. Dat ging alweer een stuk sneller.

Het idee is om in het najaar of in de winter nog enkele ijsvogelwanden aan te leggen in de Kadoelerscheg. Lijkt je dat leuk om te doen, meld je dan aan bij info@kadoelerscheg.nl en we nemen dan contact met je op.

Henk van Alst

Amsterdam, 13 mei 2025

Dringende oproep om niet akkoord te gaan met de huidige plannen voor uitbreiding van het Sportpark Kadoelen 

In 2024 is in opdracht van de Adviesgroep Kadoelerscheg (een groep actieve bewoners uit Noord) een onafhankelijk ecologisch onderzoek gedaan in de Kadoelerscheg. Dit onderzoek is gefinancierd door de Gemeente Amsterdam en uitgevoerd door het ecologisch bureau Natuurlijke Zaken, onderdeel van Landschap Noord-Holland.

Uit dit onderzoek ‘Kadoelerscheg, een groene long in Amsterdam-Noord’ komt naar voren dat de Kadoelerscheg een ecologisch zeer waardevol gebied is. Een aantal maatregelen met name op het terrein van ecologische verbindingen, beheer en inrichting kan de waarde van het gebied voor bewoners én de flora en fauna verder vergroten. Ook kan het een belangrijke rol spelen in de noodzakelijke adaptatie van de stad aan de klimaatverandering.

In het rapport wordt geconcludeerd dat elke verdere aantasting van de scheg moet worden voorkomen. De belangrijkste bedreiging van de groene long is de geplande uitbreiding van het Sportpark Kadoelen. De plannen voorzien in het aanleggen van een extra hockeyveld en het aanleggen van een parkeerplaats voor 118 auto’s ten koste van een stuk struinnatuur dat onderdeel is van de Hoofdgroenstructuur.

De Adviesgroep vraagt u dringend het voorliggende plan te heroverwegen: de toevoeging van een hockeyveld binnen de grenzen van het huidige sportpark te realiseren en het parkeren buiten het directe plangebied op te lossen.

Strategische reservelocatie

Op het huidige terrein van Sportpark Kadoelen ligt een veld, dat als strategische reservelocatie wordt beschouwd. Het is naar onze mening niet zorgvuldig genoeg bij de afweging tussen modellen voor de uitbreidingsplannen betrokken. Op dat reserveveld kan de aanleg van een zogeheten ‘omniveld’ op korte termijn soelaas bieden. Immers, de aanleg van zo’n omniveld kan zonder aanpassing van het vigerend omgevingsplan worden gerealiseerd, waardoor het de snelste oplossing is om in de behoefte aan extra velden te voorzien.  

Parkeren

Het vraagstuk van het parkeren wordt naar onze mening op een gedateerde en gezien de grote druk op het gebied veel te beperkte manier benaderd. Het aanleggen van een parkeervoorziening bij een sportaccommodatie aan de hand van in het verleden vastgestelde normen past ons inziens ook niet in het gemeentelijk beleid het autoverkeer in de stad terug te dringen. 

De hoge parkeerdruk bij het sportpark vindt uitsluitend in het weekend plaats en dan met name op ongeveer 20 extra drukke zaterdagen.

Het parkeren wordt voorzien op wat nu een stuk struinnatuur van de Hoofdgroenstructuur is.

Als bij de planvorming letterlijk de blik wordt verbreed, komen zowel het parkeerterrein bij het Tennispark Kadoelen als het parkeerterrein bij het Ziekenhuis Boven IJ in beeld. Bij het Tennispark Kadoelen kan voor de zaterdagen een ‘marktoplossing’ worden ingevoerd: het op zaterdagen reserveren van het hele parkeerterrein voor de sportverenigingen, vergelijkbaar met het inzetten van parkeerterreinen voor het houden van een markt op marktdagen. In overleg met McDonalds kan worden gezocht naar afspraken om ook delen van hun parkeerterrein op zaterdag te kunnen gebruiken.

Op 1400 meter van het Sportpark Kadoelen ligt het parkeerterrein van het Boven IJ Ziekenhuis dat in het weekend vrijwel leeg staat. Met een kiss and ride voorziening bij het sportpark, parkeren bij het ziekenhuis en zonodig de inzet een pendelbusje tussen het ziekenhuis en het sportpark is een werkbare oplossing voor het parkeren mogelijk.

Door de week staat het parkeerterrein van het ziekenhuis vol en dat bij het sportpark leeg. In het weekend is de situatie precies andersom. Door die twee gegevens te combineren is een parkeeroplossing mogelijk die het parkeren weliswaar iets omslachtiger maakt maar werkbaar is, zonder dat voor alleen zaterdaggebruik een stuk waardevol groen van de Hoofdgroenstructuur wordt opgeofferd.

Hoofdgroenstructuur

De druk op de ruimte, de leefbaarheid, biodiversiteit en klimaatadaptatie rechtvaardigt geen uitbreidingsplan van het Sportpark Kadoelen ten koste van de Hoofdgroenstructuur en de Ecologische structuur zoals die door uw raad zijn vastgesteld. Er zijn andere oplossingen mogelijk, met meer creativiteit en vanuit een bredere kijk op het gebied. Ook Aanpak Noord vraagt om een ‘andere manier van kijken’ naar de complexe vraagstukken.  

Wij verzoeken u daarom dringend niet akkoord te gaan met de huidige plannen voor uitbreiding van het Sportpark Kadoelen en het college te verzoeken de directie Sport en Bos op te dragen de projectgroep een (fysiek) ruimere en bredere opdracht te geven.

Harry Moeskops (namens Adviesgroep Kadoelerscheg)

Email: info@kadoelerscheg.nl

Lees ook onze inspraak over uitbreiding sportpark Kadoelen

Lees hier het interview met Koen, Nynke en Henk door Karin Koonings van IVN Amsterdam op pagina 14 t/m 16. Het is een flipbook, dus je kunt makkelijk via de hoeken door de pdf bladeren.

Op zaterdag 15 maart waren we met vrijwel de gehele adviescommissie naar de Amsterdamse Tennisclub Kadoelen. Het doel: een rondje lopen om te kijken welke mogelijkheden er zijn om de randen van de tennisvelden meer ecologisch in te richten. 

We werden welkom geheten op het terras door voorzitter Marloes Wijnekus en een beetje gestoord door vrijwilligers, die de tegels met hogedrukspuiten schoon aan het stralen waren. We liepen rond de velden met Miep Lenoir, tennisclublid en tuinarchitect,en Dennis Coetsier, bestuurslid, beide actief betrokken bij de toekomstige inrichting van het sportveld en Isa, tennisclublid en kundig op het gebied van wilde planten. Miep was erg blij met onze komst. Ook de tuinman Rinus, op respectabele leeftijd, liep een stukje met ons mee. 

Ecologische randen

Tijdens de wandeling konden we aangeven waar verbeteringen zouden kunnen plaatsvinden. Nu bestaan de randen rond het terrein uit kort gemaaide grasstroken met hier en daar een plukje struiken of een boom. De oevers zijn niet beschoeid en hebben daardoor een natuurlijke uitstraling. Onze ideeën, zoals het aanleggen van een pad over de grasstroken - door alleen dat pad regelmatig te maaien zodat de vegetatie daarnaast zich kan ontwikkelen, waardoor insecten zich ook kunnen voortplanten en uitbreiden - werden positief ontvangen. Die vegetatie zou dan bijvoorbeeld twee keer per jaar circulair gemaaid kunnen worden waarbij het maaisel afgevoerd wordt en eventueel verwerkt in een ringslangburcht. Ook kwam het idee op om langs de slootkanten ondiepe inhammen te maken zodat de oeverlengte vergroot wordt. De oevers zouden hier en daar wat vlakker gemaakt kunnen worden om een moerassige oever te krijgen waardoor de Amerikaanse rivierkreeften minder graafplekken krijgen. Het bosperceel langs de grens met het Volkstuinpark de Bongerd zag er lekker wild uit en behoeft weinig onderhoud. Er lag veel valhout wat gunstig is voor het bodemleven. Miep maakte aantekeningen en gaf aan dat ze de ideeën van ons gaat bespreken in het bestuur, ze komt erop terug en bedankte ons voor onze komst. 

Harry Moeskops heeft namens de adviesgroep ingesproken in de stadsdeelcommissie en ongeveer onderstaande tekst uitgesproken: 

"Mijn naam is Harry Moeskops. Ik wil graag inspreken namens de Adviesgroep Kadoelerscheg over de uitbreiding van Sportpark Kadoelen. De Adviesgroep is een groep actieve bewoners die met steun van de Gemeente Amsterdam in 2024 een onafhankelijk ecologisch onderzoek in de Kadoelerscheg heeft laten uitvoeren. Dit onderzoek onderstreept en onderbouwt het grote belang van deze groene long in Amsterdam Noord.

Parkeerterrein

De voorziene uitbreiding van Sportpark Kadoelen met een nieuw kunststof hockeyveld en een nieuw parkeerterrein van 118 plaatsen ligt midden in de Hoofd Groen Structuur. De locaties maken deel uit van de Ecologische Structuur Amsterdam, zoals door de Raad vastgesteld in de Ecologische Visie (2012). Het nieuwe hockeyveld is geprojecteerd op het bestaande parkeerterrein bij de skatebaan. Het nieuwe parkeerterrein zou moeten worden aangelegd op wat nu een groengebied in de Hoofd Groen Structuur is.

Ruimtelijke ontwikkelingen

Uiteraard zijn wij niet tegen sport en sportverenigingen. Waar we wel tegen zijn is dat de benodigde sportvoorzieningen niet meegenomen worden in ruimtelijke ontwikkelingen, waardoor er ten langen leste alleen het nog aanwezige groen gezien wordt als vestigingsplaats. Daardoor ontstaan er schijntegenstellingen tussen groen en sport, die elkaars vrienden zouden moeten zijn.

Onze belangrijkste punten zijn:

• Wij kennen onvoldoende de afwegingen van de projectgroep om tot deze keuze te komen. Het afwijzen van het alternatief om op de huidige terreinen van de hockey en voetbalvereniging de uitbreiding te situeren, is voor ons onvoldoende onderbouwd..
• Wat heeft de projectgroep in dat verband gedaan met het negatief pré-advies van de TAC van 15 januari 2021
• Als het nieuwe hockeyveld alleen op het huidige parkeerterrein gelegd kan worden, dan moet alles op alles gezet worden om het parkeren op een andere manier op te lossen. De piekbelasting van het parkeren is op ongeveer 20 zaterdagen per jaar. Nu wordt er ten koste van groen een groot terrein aangelegd dat buiten een aantal weekenden vooral in de avond en nacht alleen maar overlast en criminaliteit faciliteert.
• Bij het ernaast gelegen tennispark Kadoelen ligt een parkeerterrein dat op de zaterdagen uitsluitend gebruikt zou kunnen worden voor de sportverenigingen. Dit terrein van de gemeente is helemaal niet meegenomen in de gedachtevorming. Dit terrein kan op zaterdag exclusief bestemd worden voor de sportverenigingen. Zoals gemeenten dat ook doen bij parkeerterreinen die een dag per week voor een markt worden gebruikt. Wat ons betreft is de tijd voorbij dat achteloos opnieuw een stuk van de hoofd groen structuur wordt opgeofferd (aan de auto in dit geval). Wij pleiten voor een aparte opdracht om het parkeren anders op te lossen.
• In het ontwerp worden in de groene rustgebieden rondom de sportvelden wandelpaden voorzien. Dat is strijdig met de visie en uitgangspunten van het gemeentelijk concept biodiversiteitsplan. Bestaande rustgebieden moeten ongestoord blijven. 
• Met de Adviesgroep Kadoelerscheg is in januari eenmaal overlegd. Er is anders dan in de stukken staat geen overleg geweest met de Vereniging tot Behoud van de Wilmkebreekpolder.
• In de stukken wordt herhaaldelijk verwezen naar de Kadoelerscheg als veenweidegebied. Op een klein stukje na bij de oevers van de Nieuwe Gouw is het hele gebied opgehoogd. De Wilmkebreekpolder is een kleipolder. Van de oorspronkelijke veenweide is misschien nog 5% over. 
• Onze belangrijkste boodschap is: stop met de verdere aantasting van het groen in de Kadoelerscheg. Bij de uitbreiding van het sportpark betekent dat een andere oplossing voor het parkeren. Zoals  ook de stadsdeelvoorzitter over de verdichtingsbouw in Noord zei:  “alleen al vanwege de klimaatverandering moeten we onszelf in de toekomst op een andere manier gaan verplaatsen (dan per auto). Daar komen we – ongeacht het aantal woningen, niet onderuit.

Laten we daar dan bij de uitbreiding van het Sportpark een begin mee maken, dat meteen een goed voorbeeld voor de stad kan zijn."

Luister naar het interview van Radio BovenIJ met Harry Moeskops.

Uitbreiding sportpark Kadoelen, visie op de scheg en maaibeleid.

In 2024 is de Adviesgroep samen met Natuurlijke Zaken intensief bezig geweest met het inventariseren van de ecologische samenhang in de Kadoelerscheg en zijn de resultaten in november gepresenteerd. Heel trots waren we om het eindrapport ‘Kadoelerscheg, een groene long in Amsterdam-Noord’ te presenteren aan omwonenden, de politiek in Amsterdam-Noord en overige geïnteresseerden.

Daarna moesten we even bijkomen van onze inspanningen, maar inmiddels zitten we in de volgende fase. Er gebeurt veel in de scheg: er komt waarschijnlijk een uitbreiding van sportpark Kadoelen en de deelraad Amsterdam-Noord is bezig met een visie op een deel van de Kadoelerscheg. Hieronder volgt een opsomming van de verschillende acties en ontwikkelingen:

9 januari 2025 projectleider Guido du Bois c.s. over de uitbreiding van het Sportpark Kadoelen

De Adviesgroep krijgt een rondleiding en uitleg over de uitbreiding van het Sportpark Kadoelen van de projectleider Guido du Bois. 

Het plan van de gemeente (dus niet van het stadsdeel of het sportpark) is om een extra hockeyveld en parkeerplaats voor 118 auto’s aan te leggen op de locatie waar nu o.a. het parkeerterrein en de skatebaan en een groot stuk groen zijn. 

15 januari 2025 project Visiedocument (deelgebied) Kadoelerscheg

Gesprek met de projectleiders Corinne Beurskens en Jolande van de Ark (beiden projectleiders bij stadsdeel Amsterdam-Noord) die betrokken zijn bij het Visiedocument deelgebied Kadoelerscheg. 

Toelichting: het gaat om de visie op een klein stukje scheg, de westelijke Gouwlob (zie kaartje), uitgangspunten zijn bestaande documenten (Hoofdgroenstructuur, Integrale Landschapskaart Noord en de Ecologische kaart Noord). Doel van de deelraad is duidelijk te krijgen hoe je meer gebruik kunt maken van dit gebiedje, het inventariseren van de wensen bij allerlei groepen en bewoners en het op een rij zetten van deze wensen en de kansen en bedreigingen; uiteindelijk besluit het stadsdeel dan over de definitieve visie en die gaat dan weer naar de centrale stad. 

Op dit moment maken Aafke Post en Kim Johnson (landschapsarchitecten in dienst bij de gemeente Amsterdam) een ontwerp voor het gebied van de westelijke Gouwlob als basis voor de gesprekken met de verschillende groepen. 

In februari gaan de gesprekken plaatsvinden met de Adviesgroep, Fietsersbond, maar ook het Hoogheemraadschap, Liander en ook direct omwonenden en nog andere groepen.

Het stadsdeel houdt vervolgens een interne besprekingsronde over de kansen/bedreigingen en (verkeers)verbindingen in het gebied. Daarna maakt de landschapsarchitect een ontwerp waarin deze kansen en verbindingen verwerkt zijn. Zodra dat klaar is komen ze bij de adviesgroepen andere groepen terug om dit te bespreken. Daarna volgt weer verwerking door de landschapsarchitect en komt het in de deelraad voor besluitvorming.

Opstelling adviesgroep: De insteek van de adviesgroep is om de ecologische samenhang in de totale Kadoelerscheg te behouden en te verstevigen en geen natuur in te leveren om (grote-stads)problemen op te lossen. 

16 januari 2025

Hert rapport ‘Kadoelerscheg, een groene long in Amsterdam-Noord’ is ingediend bij de Raadscommissie MOW (Raadscommissie Mobiliteit, Openbare ruimte en Water) met deze begeleidende tekst:

Met financiële steun van de Gemeente Amsterdam heeft de Adviesgroep bewoners Kadoelerscheg afgelopen jaar een ecologisch onderzoek laten doen in de Kadoelerscheg in Amsterdam-Noord. Dit onderzoek is uitgevoerd door Natuurlijke Zaken (onderdeel van Stichting Landschap Noord-Holland). Wij verzoeken de Raad de conclusies en aanbevelingen uit het rapport ‘Kadoelerscheg: een groene long in Amsterdam-Noord’ te betrekken bij uw besluitvorming met betrekking tot de Hoofdgroenstructuur en met betrekking tot ruimtelijke maatregelen in de Kadoelerscheg.

Toelichting Adviesgroep: Het is een verzoek, wij weten niet in hoeverre het gevolgd gaat worden. Als de uitbreiding van het Sportpark in de commissie van de Gemeenteraad komt, moeten we waarschijnlijk weer inspreken. 

16 januari 2025

Het Stadsdeel Dagelijks Bestuur (SDB) van stadsdeel Noord bespreekt ter plaatse de uitbreiding van Sportpark Kadoelen met SDB-leden en betrokkenen van het Sportpark Kadoelen en de Adviesgroep Kadoelerscheg.

Het plan is om een extra hockeyveld en parkeerplaats voor 118 auto’s aan te leggen op de locatie waar nu o.a. de skatebaan staat. De houding van het SDB lijkt in de richting te gaan dat uitbreiding niet te voorkomen is en dat groen daarvoor moet wijken.

Mening Adviesgroep: Sportvoorzieningen worden onvoldoende meegenomen bij de planning van nieuwe woonwijken. Omdat deze voorzieningen wel hard nodig zijn, worden er vervolgens plannen ontwikkeld om deze ten koste van groen te realiseren. Dit terwijl er juist veel meer groen nodig is. De wachtlijst van groen is al heel erg lang.

Het nieuwe sportveld gaat ten koste van het huidige parkeerterrein bij de skatebaan. Daar zouden we nog mee kunnen leven. Maar het is de bedoeling om daarnaast een grote strook groen op te offeren voor een nieuw parkeerterrein met 118 parkeerplaatsen. De piekbelasting van het parkeren is er op 20 zaterdagen per jaar. Het is misschien niet makkelijk, maar wij vinden dat alles uit de kast moet worden gehaald om deze piekbelasting op te vangen zonder de aanleg van nieuwe parkeervoorzieningen. Dus zonder opnieuw een stuk van de Kadoelerscheg op te offeren.  

5 februari 2025

Bijeenkomst van stadsdeelcommissie over het ontwerp van de uitbreiding van Sportpark Kadoelen. Er is de mogelijkheid om tijdens deze behandeling in te spreken. Daar gaat de Adviesgroep  gebruik van maken.

13 februari 2024

De Adviesgroep heeft een gesprek met Melvin Stigter. Hij is coördinator groen in Noord bij de gemeente Amsterdam en belast met onder andere het maaibeleid. De adviesgroep is voorstander van sinusmaaien. Zie ook het rapport van de Vlinderstichting. In Noord Brabant is onderzoek gedaan naar de effecten van sinusbeheer. Uit dit langjarige, wetenschappelijke onderzoek blijkt dat sinusbeheer tot een grote verbetering van de biodiversiteit en biomassa leidt. : dit is het enige wetenschappelijke onderzoek naar de effecten van sinusbeheer. De kennis van Peter Bulsing is hierbij ook interessant. Hij heeft zojuist het boek geschreven: ‘Openbaar Groen, verantwoord ecologisch beheer’:

“Het huidige maaibeleid zorgt ervoor dat hele populaties ongewervelden verdwijnen, en zonder die dieren, die de bestaansbasis vormen van de gewervelden, stort het hele voedselweb in,” aldus Bulsing. Hij benadrukt dat het maaien van bermen en parken beter afgestemd moet worden op de levenscycli van deze kleine, maar essentiële dieren.

Adviesgroep Kadoelerscheg

Artikel in het Parool

door Bart van Zoelen

Op initiatief van bewoners in Amsterdam-Noord is een grondige analyse gemaakt van alles wat groeit en bloeit rond hun buurten. Volgens ecologen is de Kadoelerscheg, waar nieuwe sportvelden gepland staan, het behouden waard. ‘Zeshonderd jaar geleden zag het er al zo uit.’

Verrassende diersoorten gevonden in de Kadoelerscheg

Noord heeft verschillende scheggen en één daarvan is de Kadoelerscheg. Dit is een natuurgebied met allerlei planten en dieren, maar niemand weet eigenlijk precies wat er allemaal leeft, groeit en bloeit. Daarom is er een onderzoek gedaan in het natuurgebied en afgelopen donderdag werden de resultaten gepresenteerd in Tuinpark Kadoelen. Je hoort Tello Neckheim en Coen van Tilburg, ze waren als vrijwilliger betrokken bij het onderzoek.  

Luister naar de podcast

Het Landkaartje is een dagvlinder die het hele jaar in Nederland blijft, het is een standvlinder. Er zijn twee generaties per jaar. De voorjaarsgeneratie, een oranje vlinder met zwarte vlekken, vliegt van half april tot begin juni, de zomergeneratie, een zwarte vlinder met oranjerode en witte streep, vliegt van begin juli tot september. De lengte van het daglicht bepaalt welke variant vlinder uit de pop komt.

Het Landkaartje leeft in ruigte en rietland in de buurt van vochtige bossen, heggen en houtwallen, en ook in tuinen en parken. De vlinder vliegt in de vroege morgen en aan het eind van de middag. Ze houden dus niet van overmatige warmte en zon! Overdag rusten de mannetjes in groepen bij elkaar in de schaduw, bijen en andere vlinders worden weggejaagd door de hele groep. De mannetjes vliegen met zijn allen achter een passerend vrouwtje aan en jagen die spiraalsgewijs omhoog. (Vandaar de Latijnse naam Araschnia levana, spinnenweb(vlinder) die omhoogkomt.)

De eitjes worden in rijtjes gelegd aan de onderkant van jonge bladeren van de Grote brandnetel of (Gewone) berenklauw op vochtige plekken langs het water of in donkere bosranden. De rups blijft tot en met de verpopping in en bij de waardplant, de brandnetel of berenklauw dus.

Deze vlinder leeft in het voorjaar van de nectar van het Fluitenkruid en in de zomer van de nectar van de Akkerdistel, de (Gewone) berenklauw en het Koninginnenkruid.

Beheertip: laat brandnetels in de schaduw staan, ook in de winter, want daar zitten de eitjes en poppen van deze vlinder op.

Meer over deze vlinder kan je lezen op de website van de Vlinderstichting.

Dit paaltje (nr. 7) staat bij de Marssloot in de Kadoelerscheg.

Bekijk hier het fotoverslag van de presentatie van het eindrapport 'Kadoelerscheg - een groene long in Amsterdam-Noord'.

"Het doel van het onderzoek en deze rapportage is om de Kadoelerscheg als aaneengesloten ecologisch gebied te beschrijven, te (h)erkennen en de waarden en functie van het gebied te onderbouwen. De vraagstelling was welke biotopen en landschapstypen aanwezig zijn binnen de Kadoelerscheg, welke ecologische knelpunten aanwezig zijn, hoe de ecologische samenhang van de Scheg is en hoe de samenhang hersteld en versterkt kan worden."

Download hier het rapport

Zet 21 november alvast in je agenda, want dan worden de resultaten bekend gemaakt van het ecologisch onderzoek van Natuurlijke Zaken. Afgelopen jaar hebben we, de adviesgroep Kadoelerscheg en andere vrijwilligers, met veel plezier en inzet dit onderzoek in de Kadoelerscheg ondersteund. Je bent welkom op een feestelijke en informatieve avond in de kantine van Volkstuinpark de Bongerd.

In april en mei van dit jaar hebben Koen en Tello, afzonderlijk van elkaar, de Gevlekte grasslak gevonden in de Kadoelerscheg. Dit was de tweede 'natuurlijke' vindplaats van deze zeer zeldzame grasslak in Nederland. Oorspronkelijk leeft hij in het Middellandse Zeegebied. Reden dus voor een artikel in Spirula, het tijdschrift van de Nederlandse Malacologische Vereniging. Lees hier het artikel.

Tello Neckheim

Een buurtbewoonster meldt 12 dode Brasems in de Buiksloterbeek, het water tussen het Viking- en Blazerpad. Tussen één/twee weken daarvoor is een baggerboot bezig geweest de sloot te schonen. Eén vis had een flinke snee in zijn buik. Er is inmiddels een MORA-melding van gemaakt. Kom je ook iets vreemds tegen in je buurt. Maak zo'n MORA-melding De gemeente is dan verplicht om de melding te onderzoeken en er informatie over te geven.

Op donderdag 20 juni heeft de adviesgroep Kadoelerscheg een goed bezochte en geslaagde Natuuravond georganiseerd voor buurtbewoners en bestuurders. Het ecologische adviesbureau Natuurlijke Zaken gaf een eerste presentatie met voorlopige resultaten van hun bureauresearch en ecologische onderzoeken. Download hier het document.  

Henk van Alst

Floor, onze inspirator, heeft het volgende verslag geschreven:

Volle bak Natuuravond Kadoelerscheg!   
Met voorwoord èn nawoord door Stadsdeelvoorzitter Brahim Abid, lezing door Kevin van bureau Natuurlijke Zaken en een lezing door Koen van Tilburg (17 jaar jong) die ons o.a meenam in het zeer bijzondere leven van het bittervoorntje, in duo presentatie met Tello Neckheim: slakkenspecialist (lees op Facebook zijn verslag). En wat zijn er toch veel soorten slakken, waarvan zeldzame soorten in deze scheg!
De zaal raakte geheel begeesterd door alle, ik kan gerust stellen spannende informatie. Daarna mocht men mee op avondexcursie met Koen en Tello met schepnet, Norbert Daemen met bat detector of met Kevin, Kim en Martijn van Natuurlijke Zaken. Marga Bogels en Nynke de Vries leerden anderen Obsidentify te gebruiken.
De stadsdeelvoorzitter ging zelf ook mee op excursie en besloot de avond met de woorden: ‘Ik heb vanavond geleerd heel klein te kijken en dat er heel veel biodiversiteit kan zijn op bijvoorbeeld 10 centimeter’.
Er ontstond deze avond een waar Natuursprookje in de stad. Nu hopen dat het sprookje van de Kadoelerscheg, die al reeds zo geplaagd is door stedelijke verdichting, goed afloopt en dat de scheg nog lang en gelukkig mag leven. We zetten in ieder geval ons beste beentje voor met handvatten die straks uit het ecologisch onderzoek en beheeradvies van bureau Natuurlijke Zaken komen. Wordt vervolgd.
Superblij met dreamteam Kadoelerscheg in wiens handen de organisatie van de gehele superboeiende avond lag. En dank aan Volkstuinpark de Bongerd voor het gebruik van het clubhuis!

Floor Hallema

Volkstuinpark De Bongerd behaalt Nationaal Keurmerk Natuurlijk Tuinieren en meteen met vier stippen!

Op zaterdag 8 juni was de feestelijke start van de viering van het 100 jarig jubileum van De Bongerd. In aanwezigheid van de stadsdeelvoorzitter, het bestuur, genodigden, buurtbewoners en vele tuinders maakte Herman Vroklage van de AVVN (Algemene Verbond van Volkstuinverenigingen in Nederland) bekend dat De Bongerd met vlag en wimpel is geslaagd voor het Nationaal Keurmerk Natuurlijk Tuinieren. Het Keurmerk bestaat uit drie onderdelen: ecologisch beheer, samen en duurzaamheid & milieu. Op alle onderdelen behaalde De Bongerd ruimschoots de benodigde punten voor een stip op elk onderdeel. De vierde stip kreeg de Bongerd voor de excellente uitvoering!

Het ‘juryrapport’ begint als volgt: “Wie een bezoek brengt aan De Bongerd komt binnen in een groen paradijs. Het hele volkstuinpark is natuurlijk ingericht en mooi onderhouden. Je ziet meteen dat hier met kennis van zaken en vooral met veel liefde voor de natuur wordt getuinierd. Vrijwilligers werken hier samen om van De Bongerd een waardevol stukje Amsterdamse natuur te maken. Men heeft samen hart voor de zaak. Ze dragen ecologie en duurzaamheid hoog in het vaandel. Voor natuuractiviteiten in de omgeving is De Bongerd vaak de uitgangs- en uitvalbasis. Kennis en kunde die in de wijk aanwezig is, wordt gedeeld en gewaardeerd. Maar ook voor gezelligheid en kinderactiviteiten kun je hier prima terecht.”

Zonder bonuspunten kon De Bongerd maximaal 287 punten behalen. De Bongerd behaalde 262 punten, inclusief 31 bonuspunten. Dat is een score van 91%!

Het spreekt voor zich dat we heel erg blij zijn met dit resultaat, dat we alleen hebben kunnen behalen dankzij de inzet, de samenwerking en het doorzettingsvermogen van heel veel tuinders!  

De toekenning van het Keurmerk is natuurlijk een extra stimulans om door te gaan op de ingeslagen weg en de komende jaren samen het groene paradijs dat De Bongerd is, nog waardevoller en duurzamer te maken!

Harry Moeskops

Onder druk van de wachtlijsten bij de verenigingen dreigt er weer een sportveld te worden aangelegd. Dat veld wordt aangelegd op een betonvloer. Door de uitbreiding van de velden moeten er ook parkeerplaatsen bijkomen. Die worden verplaatst. Kortom, er gaat weer een hoop aan ecologische waarde verloren. En dat terwijl bekend is dat mensen op wachtlijsten staan bij meerdere verenigingen. Is die noodzaak om de natuur verder aan te tasten echt zo groot? Eerder is een negatief advies uitgebracht over uitbreiding van het sportpark in de hoofdgroenstructuur (HGS). Lees hier de plannen van de gemeente Amsterdam. 

De stemming voor het referendum over de Hoofdgroenstructuur heeft plaatsgevonden.

Waar ging het ook alweer over?

Het college van B&W heeft de gemeenteraad een voorstel voorgelegd over een nieuw beleidskader Hoofdgroenstructuur. Op zich is dat een prima zaak. In de Hoofdgroenstructuur worden immers de grotere groenelementen in de stad opgenomen die minimaal noodzakelijk zijn om de stad leefbaar te houden. De bevolking groeit en dus moet die Hoofdgroenstructuur van tijd tot tijd worden bijgesteld, groter gemaakt. De vorige vaststelling van de Hoofdgroenstructuur geldt sinds 2011 en het werd hoog tijd voor de bijstelling. In het nieuwe voorstel is dan ook een fors aantal hectaren toegevoegd.

Wat is daar goed aan, wat is daar mis mee?

In de oppervlakten van de Hoofdgroenstructuur zitten ook water, de bermen van wegen, en dergelijke. Vanuit ecologisch oogpunt is dit heel fijn, maar in het water van de Sloterplas kan je alleen aan de kant spelen, in de berm van de A10 zie je geen mensen zitten picknicken. Er zit veel voor mensen onbruikbaar ‘groen’ in het nieuwe voorstel.

Wat echter nog zorgelijker is, is de bescherming van dat groen. De wethouder heeft namelijk aangegeven dat in dit minimaal noodzakelijke groen toch gebouwd mag worden en er toch bijvoorbeeld parkeerplaatsen mogen worden aangelegd. Dat is weliswaar alleen als het college dat nodig vindt en als de raad daarmee instemt, maar het college vertegenwoordigt een meerderheid in de raad. Als het college het nodig vindt gaat er dus gewoon een stukje van dat minimaal noodzakelijke groen af. En dat ging een aantal mensen te ver, die hebben daarom het initiatief genomen om een referendum te organiseren.

De stemming over het referendum heeft plaatsgevonden afgelopen donderdag 6 juni en de - nog niet formeel vastgestelde, dat gebeurt op vrijdag 14 juni - resultaten zijn bekend. In ieder geval zijn ruim 140.000 Amsterdammers het erover eens dat het voorstel van B&W niet goed is. 140.000 Amsterdammers zijn het erover eens dat het groen een betere bescherming verdient. Daar zijn de initiatiefnemers van het referendum en de leden van het kernteam, samen met alle vrijwilligers die bij de campagne geholpen hebben, heel blij mee.

Wat gaat er nu gebeuren?

Dat is een vraag die bij velen van ons heel sterk leeft. Het referendum is adviserend, niet raadgevend. De gemeenteraad, die erover beslist, kan ook dit advies gewoon naast zich neerleggen, het collegevoorstel overnemen en het beleidskader zoals het er ligt vaststellen. Als de gemeenteraad dat niet doet en het voorstel afwijst, dan blijft de bestaande, kleinere Hoofdgroenstructuur van kracht. De raad kan dan besluiten dat er toch een nieuwe moet komen en dat daarbij het groen beter beschermd moet worden. Daar heeft deze gemeenteraad dan nog twee jaar voor, dat is voldoende tijd.

Als de gemeenteraad echter het advies uit het referendum naast zich neerlegt, zijn er 140.000 Amsterdammers die het daar niet mee eens zijn. Onder die 140.000 mensen zijn er dan vast wel een paar die met een burgerinitiatief komen. Dan moet het beleid alsnog veranderd worden, de gemeenteraad moet dat initiatief namelijk wel in behandeling nemen. Maar hopelijk komt het niet zo ver en luistert de raad naar de meerderheid die heeft gesproken en die heeft gezegd dat het anders moet.

Peter Wouterse

Ik kom net uit de achtertuin en heb er een paar Grote brandnetels uit getrokken. Ze stonden te dicht tegen het pad. Het waren jammer genoeg wel mooie planten met grote sappige bladeren (op die plek is de aarde waarschijnlijk te rijk aan stikstof). De mooie, maar vervelende bladeren van brandnetels zijn ook nog eens eiwitrijk en dat is ideaal voor rupsen van vlinders, die snel willen groeien. Dat komt omdat brandnetel veel eiwit bevat. Het drooggewicht aan eiwit kan zelfs oplopen tot 40 procent en dat is meer dan van soja! Die komt tot ca 37 procent.

Lees verder op Henks blog

Drie jaar geleden is het ooievaarskoppel Ruud en Wilma begonnen met een nest bij het begin van de Kadoelenweg. Het voorjaar kondigen ze aan met vrolijk geklepper. Al meteen het eerste jaar werden er eieren uitgebroed en kwamer er jongen uit. Maar al snel werden de dode kuikens uit het nest gegooid. Dit herhaalde zich vorig jaar en dit jaar weer. Bij nadere inspectie bleek er een kluwen elastieken in de buik van het kuiken te zitten. De ouders zien deze elastieken aan voor regenwormen, het belangrijkste voedsel voor de kuikens. Waar de ouders de elastieken vinden, moeten we zien te achterhalen, zodat het voorjaar volgend jaar eens een vrolijke start betekent. Lees ook het artikel in het Parool.

Henk van Alst

Stichting ANEMOON wil ook graag samenwerkingspartner worden van de adviesgroep Kadoelerscheg. Zij houden zich naast zeedieren ook bezig met land-, brak- en zoetwaterweekdieren, zoals slakken.

Uit hun website: Stichting ANEMOON is dé organisatie voor duikers, strandwaarnemers en andere vrijwilligers die onderzoek doen naar de Nederlandse mariene flora en fauna en naar land- en zoetwaterweekdieren. Stichting Anemoon: "Het is onze missie bij te dragen aan de bescherming en het behoud daarvan. Dit doen we door het verzamelen en analyseren van waarnemingen en door het vergroten van de belangstelling, de kennis en de waardering voor onze onderwaternatuur. De letters in de naam staan voor ANalyse Educatie en Marien Oecologisch ONderzoek."

Meldingen openbare ruimte en overlast

Zondag 19 mei werden in de grote sloot richting het Twiske en in de slootjes langs de Stoombootweg dooie vissen gezien, volgens omwonenden wel een stuk of 15! Dat is natuurlijk verontrustend. Het kan allerlei oorzaken hebben: te weinig zuurstof of verontreinigd water of nog iets anders. In zo'n geval is het verstandig een zogenaamde MORA-melding te doen. 'Ziet u op straat of in een park iets waarvan u wilt dat het gemaakt of opgeruimd wordt, dan kunt u dat bij de gemeente melden' (website gemeente Amsterdam). Verschillende omwonenden hebben zo'n melding gedaan.

Wijzelf hebben enkele weken terug, op zaterdag 20 april, ook zo'n MORA-melding gedaan. De oevers van het Kadoelenpad stonden vol met auto's i.v.m. een internationale wedstrijd van de kanovereniging de Viking. Het fietspaaltje was verwijderd om parkeren mogelijk te maken. Op deze manier raken de oevers beschadigd. Na de MORA-melding is er meteen gehandhaafd; er zijn toen 30 auto's bekeurd.

En wij hebben op 22 mei een MORA-melding gedaan vanwege snoeien en versnipperen van Braam en/of een boom vlak bij het territorium van de Nachtegaal langs het Vikingpad in het "Kadoelerduin". Voor zover we weten is daar het enige Nachtegaal-territorium in de Kadoelerscheg en dat willen we graag zo houden. Ondanks dat we niet precies weten waarom er gesnoeid werd is het gebruik van groot materiaal om te snoeien mogelijk zelfs verboden in het vogelbroedseizoen. We zouden over een week een reactie mogen verwachten. 

Het ecologisch onderzoek in de Kadoelerscheg is in volle gang. Het onderzoek zal uitmonden in een ecologische beheervisie voor de hele Kadoelerscheg. Wat gaat er goed en vooral hoe kunnen we de ecologie in het gebied waar mogelijk herstellen of versterken?

De Vlinderstichting zet zich al 40 jaar in voor de bescherming van dag- en nachtvlinders en libellen. De Stichting heeft in die jaren enorm veel kennis opgebouwd over de soorten zelf én over de ecologische omgeving waar zij wel of niet gedijen. Het ecologisch beheer met het oog op vlinders en libellen krijgt daarom steeds meer aandacht.

De Kadoelerscheg met zijn gevarieerde biotopen en zijn vele water is een (potentieel) waardevol gebied voor vlinders en libellen. Deze soorten krijgen de komende maanden extra aandacht in het ecologisch onderzoek.

Wij zijn daarom ontzettend blij dat de Vlinderstichting onze samenwerkingspartner wil zijn en ons met al haar kennis, expertise en ervaring wil ondersteunen. Omgekeerd delen wij de waarnemingen en uitkomsten van het ecologisch onderzoek met de Vlinderstichting.

Harry Moeskops

Ecologisch beheer

Als adviesgroep weten we dat met de afronding van het project Kadoelerscheg pas een aanzet zal zijn gegeven voor het behoud en het herstel van de ecologische structuren in de scheg. Vervolgacties zullen nodig zijn. Om dit vorm te kunnen gaan geven hebben we besloten contact te zoeken met onze medebewoners en medegebruikers: de sportverenigingen.

Als eerste vereniging om mee te gaan praten hebben we gekozen voor de Amsterdamse Tennisclub Kadoelen. De club is sterk georiënteerd op de directe omgeving. Het park waarop deze club speelt ligt enigszins los van de andere sportparken en het beheer van het park en de aansluitingen op de omliggende ecostructuur is minder gecompliceerd.

We hebben met twee bestuursleden gesproken: de voorzitster, Marloes Wijnekus en het algemeen bestuurslid Dennis Coetsier. Afgesproken is dat het bestuur de leden zal polsen om te kijken of er belangstelling is om bij te dragen in ecologisch beheer. Later kan dan een voorstel aan de ALV worden voorgelegd. Over twee maanden denkt de club meer zicht te hebben op de mogelijkheden. 

Peter Wouterse

Er zit een nachtegaal in de Kadoelerscheg en niemand heeft hem nog gezien. Maar gehoord wel!

Vrij naar de Vogelbescherming: De nachtegaal is eigenlijk een vogel van het duingebied. Maar dichte braamstruwelen met brandnetels in bosranden en houtwallen vindt-ie ook goed. Het is een onopvallend gekleurde vogel die zich bij voorkeur ophoudt in het struikgewas.

In de bosjes naast het Kadoelengemaal (en dat zijn dichte braamstruwelen met brandnetels) is dag en nacht een nachtegaal te horen. Wil je hem ook horen? Download de gratis vogelapp Merlin en loop langs de bosjes bij het gemaal en kies in de app Merlin voor de optie Sound ID. Op je scherm verschijn langzamerhand een hele lijst van vogels die daar op dat moment te horen zijn. Een vogelnaam kleurt geel als het betreffende geluid gehoord wordt. En in die lijst staat vast en zeker de nachtegaal!

Misschien hoor je als je daar toch bent, de cetti’s zanger. Ook een vogel die je eerder hoort dan ziet. Omdat de winters in Nederland niet meer zo streng zijn is dit kleine bruine vogeltje op steeds meer plaatsen te horen.

Nynke de Vries

In de ringsloot om Banne II, pal naast de IJdoornlaan is vorige week een mannetje Krooneend gesignaleerd. Een prachtig beest, even groot als de Wilde eend. Het is een zogenaamde wintergast in Nederland en zeldzame broedvogel. Krooneenden zijn vooral vegetarisch en dol op kranswieren en andere waterplanten. Als je zo’n eend ziet zwemmen, dan is er dus waarschijnlijk genoeg voedsel in het water. De meeste soorten kranswieren groeien in  voedselarm en helder water. Zodra kranswieren met slib bedekt worden, gaan ze dood. Er zijn wel soorten die wat beter bestand zijn tegen vervuiling en troebel water. Er zijn ook kranswiersoorten die van brak (zout-zoet) water houden. Nederland is een belangrijk land voor kranswieren, maar door vervuiling zijn ze in aantal flink afgenomen.  
Wat er ook in de ringsloot zwemt, zijn kuifeenden. Ook een heel mooi eendje. De Kuifeend is kleiner dan de Krooneend en het mannetje heeft een prachtige kuif. Hij is zwart-wit gekleurd en het vrouwtje is bruin. Kuifeenden zijn vooral carnivoor en eten graag driehoeksmosselen. Deze mosselen zijn zo’n 200 jaar geleden in Nederland terecht gekomen. Het is dus eigenlijk een exoot, maar ze zijn er al zo lang, dat ze inmiddels wel inheems genoemd kunnen worden. Ze zijn een rijke eiwitbron voor de kuifeenden. 

Helder water

Uit een advies over het uitzetten van de driehoeksmossel als biologische filter (Nederlandse Voedsel en -Warenautoriteit van 19 juni 2017) is op internet het volgende te vinden:
Driehoeksmosselen houden zich vast aan een stevige ondergrond en eten door te filteren. Het zijn filterfeeders, waardoor ze (blauw)algen, giftige stoffen en zwevend stof uit het water filteren. Dit leidt tot helderder water en is erg gunstig voor inheemse onderwaterplanten. Helder water is een belangrijke Kader Richtlijn Water-doelstelling voor ecologie en waterkwaliteit. De driehoeksmosselen kunnen concurreren met de grotere zoetwatermosselen. De Bittervoorn is afhankelijk van die grote zoetwatermosselen, omdat ze haar eitjes in de mossel legt. (Het werkt ook andersom. De eitjes van de mossels worden in de kieuwen van karperachtigen meegenomen en laten zich uitspugen als ze groot genoeg zijn om als mosseltje in de bodem verder te leven.) 

De driehoeksmossel zorgt dus voor helder water en verraad zich door de aanwezigheid van de Kuifeend die het hele jaar door in de ringsloot en eromheen in de buurtwateren zit. Kranswieren profiteren van het voedselarme en heldere water en we denken dat die aanwezig zijn omdat we de Krooneend hier hebben gezien en van kranswieren houdt.

Tussenevaluatie

Het ecologische bureau Natuurlijke Zaken doet samen met de leden van de adviesgroep Kadoelerscheg, ecologisch onderzoek in de Kadoelerscheg. Donderdag 25 april is er een tussenevaluatie en gaan we kijken of we goed op weg zijn met de onderzoeken. Het zou heel bijzonder zijn als bovenstaand verhaal inderdaad klopt, want het betekent dan dat het water in de ringsloot om Banne II schoon is: een zeldzaamheid in Nederland!

Henk van Alst

Een half uurtje bijen tellen

Hoe meer we over bijen weten, hoe beter we de bij kunnen helpen. Dat is het uitgangspunt van de Nationale Bijentelling. Van 15 t/m 24 april, dus tien dagen lang, kun je je telling doorgeven op de website nationalebijentelling.nl

Het is belangrijk om te weten hoeveel bijen er -nog- voorkomen en hoe de aantallen zich over langere tijd ontwikkelen. Het gaat dan met name om de wilde bij, zoals hommels. Die kun je goed uit elkaar houden met de volgende vuistregel: een aardhommel heeft een witte kont, de steenhommel een rode kont en de akkerhommel een bruine rug. Een boomhommel heeft een bruine rug en een witte kont. Maar probeer nu ook eens de Sachembij (op Smeerwortel) of de Rosse metselbij (veel soorten voorjaarsbloeiers) te vinden. Grote kans dat je ze in je tuin of op je balkon ontdekt.

Er zijn veel bijen verdwenen door het gebruik van pesticiden of omdat er te weinig inheemse planten zijn waar ze nectar kunnen vinden. Op de website van de Nationale Bijentelling is veel informatie te vinden over de verschillende soorten, maar ook welke insecten op bijen lijken, zoals zweefvliegen. Zo hebben zweefvliegen grote ogen en bijen een lange antenne. Daarmee kun je ze goed van elkaar onderscheiden.

Je kunt ook op Waarneming.nl een goede foto uploaden. Je krijgt dan meteen te zien welke soort je hebt gezien. Veel succes!

Henk van Alst

Op 6 juni worden de Europese verkiezingen gehouden. Maar in Amsterdam is het op die datum ook mogelijk je mening te laten horen via het referendum over de Hoofdgroenstructuur. Bij dit referendum kunnen Amsterdammers laten weten of ze voor of tegen het voorstel zijn waarmee het nieuwe Beleidskader Hoofdgroenstructuur wordt vastgesteld.

Wat is die Hoofdgroenstructuur eigenlijk?

In de Hoofdgroenstructuur zijn de grotere groene elementen in de stad opgenomen die minimaal nodig zijn om de stad leefbaar te houden.

Wat is dat beleidskader?

In het beleidskader staat hoe de Hoofdgroenstructuur wordt beschermd.

Waarom een nieuw Beleidskader Hoofdgroenstructuur?

Het huidige Beleidskader Hoofdgroenstructuur stamt uit 2011. Omdat de stad meer inwoners krijgt is het kader van de oude hoofdgroenstructuur niet meer toereikend om voor dat grotere aantal mensen het minimaal noodzakelijke groen te bieden. In het nieuwe voorstel is dan ook meer groen, en nu ook water, opgenomen dan in de versie van 2011.

Waarom dan een referendum?

In dat Beleidskader Hoofdgroenstructuur staat niet alleen welk groen noodzakelijk is en hoe dat wordt beschermd, maar OOK dat, als het stadsbestuur dat van belang vindt, er aan de Raad gevraagd kan worden of er niet tóch in de Hoofdgroenstructuur gebouwd mag worden, of dat er parkeerterreinen in de hoofdgroenstructuur mag worden aangelegd. Dat vindt een groot aantal Amsterdammers niet kunnen; eerst vaststellen wat het absolute minimum is aan beschermd natuurlijk groen en dan een clausule inbouwen dat in dat groen toch gebouwd mag worden. Zij verzamelden meer dan 11.000 handtekeningen om een referendum aan te vragen. Kennelijk is een grote groep Amsterdammers het erover eens, dat er geen clausule ingebouwd moet worden.

Wat kan je nu doen?

Als je vindt dat het minimum aan groen niet mag worden aangetast dan kan je tegen het Raadsvoorstel Beleidskader Hoofdgroenstructuur stemmen. Dat klinkt misschien raar; omdat je voor de bescherming van groen bent zou je toch tegen moeten stemmen. Maar als je voor stemt, stem je dus voor die clausule en stem je voor een beleid wat niet tot volledige bescherming leidt. Je tegenstem zal kunnen leiden tot herziening van het beleidskader. 

Wat is het voor soort referendum?

Er zijn twee soorten referenda in Nederland, het correctief en het raadgevend referendum.

Het correctief referendum is bindend, het raadgevend referendum is een advies aan het bestuur.

Dit referendum is een raadgevend referendum, uiteindelijk gaat de gemeenteraad beslissen wat er met de uitslag van het referendum gebeurd.

Peter Wouterse

Van eind maart tot eind juni telt de Commissie Natuur van de Vereniging tot Behoud van de Wilmkebreekpolder de weidevogels, de nesten en de jongen in de Wilmkebreekpolder. Met name de hooilanden met het vossenraster zijn een goed broedgebied voor kievit, tureluur en grutto. Ook de scholekster, de bergeend, de meerkoet, het waterhoen en diverse eenden vinden er een goede nestplaats. Verslag van deze tellingen vind je hier.

Nynke de Vries

Op de Kadoelerweg is het ooievaarsnest nu voor het derde jaar op rij bezet. De ring van mannetje is goed af te lezen en daaruit blijkt dat het Kleine Ruud uit het Vondelpark betreft. Hij is daar in 2019 geringd.

Henk van Alst

Tussen het concertgemaal en gemaal kadoelen bevindt zich een vispassage. Deze passage is nodig om migrerende soorten vis zoals paling, bot en stekelbaars vrije doorgang te bieden tussen het zoete polderwater van Waterland en de Noordzee. 

De passage bestaat uit een ondergrondse buis met aan elke kant van het gemaal een schuif. Door hand van een lokstroom wordt vis de buis ingeleid. De schuiven worden om de beurt geopend zodat de vis van het lagere polderpeil naar het Noordzeekanaalpeil kan zwemmen en vice versa. Het werkt dus als een scheepvaartsluis, maar dan voor vis. De kadoelerbreek heeft dus de belangrijke rol van verbinding tussen het noordzeekanaal en waterland.

Stichting RAVON voert hier elk jaar in de periode maart tot en met juni kruisnet monitoring uit. Er wordt dan 2 keer per week 5 maal een kruisnet voor de opening van de passage opgehaald. Alle vangsten worden gedetermineerd en gemeten. Op die manier kan er een beeld worden gevormd over welke soorten er gebruik maken van de vispassage. 

De vistrek bij gemaal kadoelen start iets later op dan bij de andere meetlocaties, maar ook hier maken glasaaltjes en stekelbaarsjes volop gebruik van de vispassage. Naast de trekvissen maken nog zeker 10 andere vissoorten gebruik van de passage. 

Koen van Tilburg