Wat is Kadoelerscheg

Klik hier voor een grotere kaart

 

De Kadoelerscheg is een deel van het voormalige veenweidegebied ten noorden van het IJ. Het gebied is anders dan andere scheggen in Amsterdam-Noord. Dat komt door de geschiedenis en doordat oude landschapselementen nog goed te zien zijn. Door de groei van de stad staat de Kadoelerscheg onder grote druk.

 
De grenzen van de scheg

De adviesgroep Kadoelerscheg (gevormd door bewoners) heeft de volgende begrenzing van de scheg gekozen.

Westen
In het westen ligt het gebied naast het Twiske. Het Twiske is een oude veenstroom die uitkwam in het IJ. Vroeger was dit een belangrijke handelsroute tussen Oostzaan en het IJ. Langs de dijk bij het IJ lag het Oostzaner Overhaal. Hier werden schepen met hun lading over de dijk gezet. De goederen gingen daarna naar zeeschepen in de haven van Amsterdam. Het Twiske was ook de historische grens tussen Waterland en Kennemerland.

Zuiden
In het zuiden wordt de Kadoelerscheg begrensd door Zijkanaal I. Deze naam is verwarrend, want het is geen echt kanaal. Het is een deel van het IJ dat niet is ingepolderd bij de aanleg van de IJ-polders. Hier grenst het gebied direct aan het IJ. Daardoor is er een directe verbinding tussen het IJ en Waterland.

Zuidoosten
In het zuidoosten ligt de Buiksloterbreek. Deze waterplas is waarschijnlijk aan het eind van de 15e eeuw ontstaan door overstromingen na dijkdoorbraken. Later is de Buiksloterbreek veranderd in een park bij de bouw van de wijk De Banne. Dit park hoort bij de scheg.

Oosten
In het oosten ligt de grens langs de woonwijk De Banne II. Deze plek is gekozen omdat hier een waterscheiding ligt. Een deel van deze scheiding is goed te zien, omdat er een dijk ligt met bomen langs de weg.

Noorden
In het noorden is ervoor gekozen om ook een gebied buiten de Ring A10 op te nemen. Dit ligt ten oosten van de Nieuwe Gouw en loopt tot aan de gemeentegrens bij de Ouwe Helling. Deze keuze is gemaakt omdat toekomstig ecologisch onderzoek gaat over de Noordhollandsche Kanaalscheg, waar de Ouwe Helling bij hoort. Zo ontstaat er een verbinding tussen verschillende scheggen.

Ring A10
Aan de westkant vormt de Ring A10 een grens. Bij de aanleg van deze weg is vastgelegd dat de brug over het Twiske genoeg ruimte moest bieden voor dieren en natuur. Dit laat zien dat men al vroeg het belang zag van de verbinding tussen het IJ en Waterland, en dat men zich zorgen maakte over het behoud daarvan.

Sinds dit gebied bij Amsterdam hoort, vanaf 1966, staat de scheg steeds meer onder druk. Vanaf de jaren ’90 is die druk nog groter geworden.

 

Sinds die tijd zijn er vier nieuwe woongebieden gebouwd in de scheg: Twiske Oost, Buiksloterbreek, Twiske Zuid en Klein Kadoelen. Ook zijn op verschillende plekken oude woningen gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Veel huizen in oudere wijken zijn uitgebreid of verbouwd.

In dezelfde periode zijn er ook andere voorzieningen gekomen. Er zijn meerdere maneges gebouwd met bijbehorende gebouwen. Ook kwam er een botenloods voor een kanovereniging. Het sportpark Kadoelen en het tenniscomplex Kadoelen zijn aangelegd en uitgebreid. Verder zijn er een skatepark, een benzinestation en een McDonald’s gebouwd. Bij al deze voorzieningen zijn ook parkeerplaatsen aangelegd.

Daarnaast zijn in deze periode de IJdoornlaan en de Vorticellaweg aangelegd. Ook is volkstuinpark De Bongerd verplaatst naar de scheg, om ruimte te maken voor woningbouw op de oude plek aan de andere kant van Zijkanaal I.

Naast al deze bebouwing spelen er nog twee andere problemen:

• Ten eerste wonen er steeds meer mensen in het gebied. Daardoor wordt de druk op de buitenruimte groter.
• Ten tweede zorgen de sportvoorzieningen, vooral na de renovatie, voor veel lichtoverlast. Dit is slecht voor de natuur en vermindert het plezier van gebruikers, zoals de mensen van het tuinpark.

Het wordt steeds drukker in de scheg en er is nog maar weinig ruimte over voor natuurverbindingen. Juist deze verbindingen waren vroeger erg belangrijk. Daarom is dit het juiste moment om extra onderzoek te doen. Dit onderzoek is bedoeld om de natuur in de scheg te behouden en te versterken, als aanvulling op en verdere uitwerking van de Ecologische Kaart Amsterdam Noord.

De Kadoelerscheg is één geheel en is verbonden met Waterland, de omgeving binnen de ring A10 en het IJ. Plannen en acties voor één deel van de scheg moeten altijd bekeken worden in relatie tot het hele gebied en de omgeving (zie Gebiedskaart). In de Kadoelerscheg zijn ook stedelijke functies aanwezig, zoals voorzieningen voor de buurt, wegen, openbaar vervoer en woningen. (Voor meer informatie, zie pag 67 van het Eindrapport Kadoelerscheg - een groene long in Amsterdam-Noord.)

 

Voor de leefbaarheid van de stad is het belangrijk dat de overgebleven natuur in de Kadoelerscheg behouden blijft. Het gaat om ruigtes en water. Deze natuur moet goed worden beschermd, versterkt en ecologisch beheerd. Zo blijven de biologische, ecologische, natuurhistorische en educatieve waarden behouden en kunnen ze toenemen.
De Adviesgroep Kadoelerscheg, bestaande uit betrokken bewoners, zet zich hier actief voor in.

 
Onze belangrijkste uitgangspunten

• De Kadoelerscheg is één duidelijk gebied en vormt samen met Oostzanerwerf het plangebied van Omgevingsplan Kadoelen Oostzanerwerf III. Een groot deel van het groen hoort al bij de HoofdGroenStructuur. Het doel is om al het belangrijke groen en water in de scheg hierin op te nemen.
• Het groen in de scheg mag niet verder worden aangetast. Er komen geen nieuwe gebouwen, verharding of voorzieningen ten koste van groen.
• Groen en water zorgen samen voor samenhang en verbinding. Het versterken van bestaande natuur en leefgebieden staat centraal, niet het toevoegen van soorten om de soorten zelf.
• Dieren moeten zich goed kunnen verplaatsen. Daarom zijn goede ecologische verbindingen nodig, voor vliegende dieren zoals vogels en vleermuizen, en voor andere dieren. Oevers worden waar mogelijk natuurlijk ingericht en er komen voorzieningen voor dieren om het water uit te kunnen.
• Recreatie mag, maar zonder schade aan de natuur. In gebieden voor sport en ontspanning worden extra zitplekken, beschutting en goed afvalbeheer geregeld.
• In sommige delen van de scheg komen rustgebieden. Hier zijn geen verstorende activiteiten toegestaan. Ook in het water worden rustgebieden beschermd.
• Bewoners worden betrokken bij de natuur. Het groen wordt aantrekkelijk ingericht voor jong en oud. Kwetsbare natuur kan worden bekeken vanaf de randen, met informatieborden en bankjes. Op plekken waar vogels rust nodig hebben, is recreatie op het water niet toegestaan.
• Er is veel aandacht voor natuureducatie, vooral voor kinderen.
• Verharde plekken worden groener gemaakt, bijvoorbeeld met waterdoorlatende materialen en door het planten van inheemse bomen en struiken uit de regio.
• Natuurherstel gebeurt alleen om bestaande natuur te versterken. Grote veranderingen in het landschap zijn niet gewenst. Bodem, leefgebied en gebruik bepalen welke natuur mogelijk is.
• Beheer is gericht op meer biodiversiteit en gezonde populaties van veelvoorkomende soorten. Er moeten voldoende schuil- en overwinteringsplekken zijn voor planten en dieren.
• Schadelijke soorten worden geweerd uit kwetsbare gebieden, zoals honingbijen en reuzenberenklauw.
• Goed ecologisch beheer is essentieel. Dit betekent onder andere:
  • Gefaseerd maaien, waarbij altijd een deel blijft staan.
  • Maaien om verruiging tegen te gaan.
  • Niet te laag maaien en geen zware machines gebruiken.
  • Speciaal beheer voor het orchideeënveld.
  • Rietvelden open houden en laten overgaan in kruidenrijk grasland.
  • Op begroeide eilanden meer variatie aanbrengen, maar deze eilanden afgesloten houden.
  • Bomen langs oevers grotendeels verwijderen, behalve waar ze nodig zijn, bijvoorbeeld voor de ijsvogel. Nieuwe bomen zijn inheems en komen uit de regio.
• Er komen meer bomen en struiken tussen de Kadoelerbreek en het Buiksloterbreekpark. Uitheemse bomen worden op termijn vervangen door inheemse soorten.
• Regels en afspraken over beheer worden goed gecontroleerd en gehandhaafd.

Toepassing per deelgebied

1. Buiten de Ring

• Gefaseerd maaien om planten en insecten te beschermen.

2. Twiske / Marssloot

• Gefaseerd maaien langs de oevers.
• Bij bruggen en damwanden voorzieningen maken zodat dieren het water uit kunnen.
• De noordoever van de Marssloot herstellen als natuurlijke oever.

3. De Bongerd / Tennispark

• Tennispark: groene randen veranderen in natuurlijke oevers met inheemse planten.
• De Bongerd: doorgaan met natuurlijk tuinieren en natuurlijke oevers aanleggen.

4. Wilmkebreek / Zijkanaal I

In de Wilmkebreekpolder aandacht voor weidevogels en bescherming tegen roofdieren.

• Landsmeerderdijk:
  • Auto’s zijn te gast, meer ruimte voor recreatie met bankjes en informatie.
  • Geen toegang tot het dijklichaam.
  • Bloemrijke dijk zonder bomen.
  • Licht van Klein Kadoelen afschermen richting de polder.
• Kadoelenweg: eendentrapjes plaatsen bij harde oevers.
• Zijkanaal I: plan voor een vissluis uitvoeren en eendentrapjes plaatsen.

5. Nieuwe Gouw / Banne II – sportparken

• Geen uitbreiding van sportparken ten koste van natuur.
• Geen extra parkeerplaatsen in het groen. Luister hier naar het interview van Radio BovenIJ met Harry Moeskops.
• Natuurlijke oevers behouden, vooral bij nestplekken van de ijsvogel.
• Geen nieuwe paden aanleggen.

6. Nieuwe Gouw West

• Ontwikkelingen op particuliere terreinen goed volgen.
• Rietland behouden en meer variatie in oeverplanten aanbrengen.
• Maaien van het orchideeënveld afstemmen op de groei van de planten.

7. Kadoelenbreek / Buiksloterbreek

• Meer zitplekken en speelvoorzieningen, zonder nieuwe paden aan te leggen.
• Bestaande bosschages behouden voor dieren en vogels.
• Bomen en struiken planten voor vleermuizen en beschutting.
• Rustgebieden, ook op het water, blijven beschermd.

In het biodiversiteitsplan staat dat bomen langs oevers soms moeten worden verwijderd, omdat ze het waterleven en de waterkwaliteit kunnen verstoren.