Is het water in de Banne II schoon?

In de ringsloot om Banne II, pal naast de IJdoornlaan is vorige week een mannetje Krooneend gesignaleerd. Een prachtig beest, even groot als de Wilde eend. Het is een zogenaamde wintergast in Nederland en zeldzame broedvogel. Krooneenden zijn vooral vegetarisch en dol op kranswieren en andere waterplanten. Als je zo’n eend ziet zwemmen, dan is er dus waarschijnlijk genoeg voedsel in het water. De meeste soorten kranswieren groeien in  voedselarm en helder water. Zodra kranswieren met slib bedekt worden, gaan ze dood. Er zijn wel soorten die wat beter bestand zijn tegen vervuiling en troebel water. Er zijn ook kranswiersoorten die van brak (zout-zoet) water houden. Nederland is een belangrijk land voor kranswieren, maar door vervuiling zijn ze in aantal flink afgenomen.  
Wat er ook in de ringsloot zwemt, zijn kuifeenden. Ook een heel mooi eendje. De Kuifeend is kleiner dan de Krooneend en het mannetje heeft een prachtige kuif. Hij is zwart-wit gekleurd en het vrouwtje is bruin. Kuifeenden zijn vooral carnivoor en eten graag driehoeksmosselen. Deze mosselen zijn zo’n 200 jaar geleden in Nederland terecht gekomen. Het is dus eigenlijk een exoot, maar ze zijn er al zo lang, dat ze inmiddels wel inheems genoemd kunnen worden. Ze zijn een rijke eiwitbron voor de kuifeenden. 

Helder water

Uit een advies over het uitzetten van de driehoeksmossel als biologische filter (Nederlandse Voedsel en -Warenautoriteit van 19 juni 2017) is op internet het volgende te vinden:
Driehoeksmosselen houden zich vast aan een stevige ondergrond en eten door te filteren. Het zijn filterfeeders, waardoor ze (blauw)algen, giftige stoffen en zwevend stof uit het water filteren. Dit leidt tot helderder water en is erg gunstig voor inheemse onderwaterplanten. Helder water is een belangrijke Kader Richtlijn Water-doelstelling voor ecologie en waterkwaliteit. De driehoeksmosselen kunnen concurreren met de grotere zoetwatermosselen. De Bittervoorn is afhankelijk van die grote zoetwatermosselen, omdat ze haar eitjes in de mossel legt. (Het werkt ook andersom. De eitjes van de mossels worden in de kieuwen van karperachtigen meegenomen en laten zich uitspugen als ze groot genoeg zijn om als mosseltje in de bodem verder te leven.) 

De driehoeksmossel zorgt dus voor helder water en verraad zich door de aanwezigheid van de Kuifeend die het hele jaar door in de ringsloot en eromheen in de buurtwateren zit. Kranswieren profiteren van het voedselarme en heldere water en we denken dat die aanwezig zijn omdat we de Krooneend hier hebben gezien en van kranswieren houdt.

Tussenevaluatie

Het ecologische bureau Natuurlijke Zaken doet samen met de leden van de adviesgroep Kadoelerscheg, ecologisch onderzoek in de Kadoelerscheg. Donderdag 25 april is er een tussenevaluatie en gaan we kijken of we goed op weg zijn met de onderzoeken. Het zou heel bijzonder zijn als bovenstaand verhaal inderdaad klopt, want het betekent dan dat het water in de ringsloot om Banne II schoon is: een zeldzaamheid in Nederland!

Henk van Alst