Herfst en paddenstoelen zoeken

De afgelopen dagen kondigde de herfst zich al voorzichtig aan met dagenlange regenbuien. De relatief warme bodem van de afgelopen zomer wordt nu vochtig. Gevallen bladeren en andere plantenresten gaan rotten. Schimmels breken dit organisch materiaal af tot voedingsstoffen en geven die weer af aan de omgeving. Zo wordt de voedselkringloop in stand gehouden; een biologische recycling dus. 

Samen met het vocht vormen die voedingsstoffen een ideale combinatie voor een ondergrondse schimmel, de zwamvlok of het mycelium, om zich te gaan voortplanten. Dat doen ze door paddenstoelen (de vruchtlichamen) te vormen. Dit gaat heel snel doordat de cellen van de schimmeldraden zich strekken en zich volzuigen met water. Paddenstoelen bestaan dan ook voor het grootste deel uit water en dienen alleen voor de productie van sporen om zich voort te planten. 

Harde populierboleet

Zo vonden we op 16 september bij de ingang van Volkstuinpark de Bongerd de harde populierboleet (Leccinum duriusculum), een forse ruigsteelboleet met een hoeddiameter van ca 6 tot wel 20cm. Oudere exemplaren verkleuren naar zwart. En zoals de naam al zegt komt deze boleet voor onder populieren. In dit geval onder de 55 jaar oude grauwe abeel. De grauwe abeel is ook een soort populier. Boleten zijn paddenstoelen met buisjes onder de hoed waaruit de sporen vallen. Ze zijn vaak eetbaar en smakelijk; denk maar aan eekhoorntjesbrood (of porcini voor de liefhebbers van Italiaanse keuken). Deze harde populierboleet is ook eetbaar, maar sommige soorten die hier veel op lijken zijn giftig. Dus opletten geblazen! Ons advies is dan ook om ze niet te plukken. En zoveel staan er niet, anderen willen er ook van kunnen genieten. Sommige insecten trouwens, maar ook slakken en muizen leven van paddenstoelen. 

Symbiose

Bovendien zijn boleten mycorrhiza-vormende paddenstoelen. Dat betekent dat de schimmeldraden van de zwam een symbiose hebben met boomwortels. Bij deze harde populierenboleet dus altijd met een populier. De schimmeldraden wisselen mineralen tegen suikers uit met de boom, daar worden ze beide beter van. Deze harde populierboleet behoort tot het geslacht Leccinum waartoe ook de veel algemenere berkenboleet behoort. Zij kenmerken zich door hele kleine donkere schubjes op de steel die sterk contrasteren met de witte ondergrond. Er zijn andere specifieke kenmerken voor de harde populierboleet zoals roze verkleuringen op bepaalde plekken bij doorsnijden. En om het zeker te weten zou je de vorm, kleur en grootte van de sporen onder een microscoop moeten bekijken. In ons geval hebben we dat gedaan en de determinatie bevestigd door ook deze kenmerken te controleren. 

Onderzoek

Het hele jaar door groeien er paddenstoelen, maar de topperiode is de herfst. Wij zouden graag willen weten welke paddenstoelen er in de scheg leven. Daarom willen wij je vragen om je waarnemingen van paddenstoelen op waarneming.nl te zetten (of op de app ObsIdentify). Lees hier hoe je dat kunt doen. Geef alleen akkoord op de soortnaam als de score op waarneming.nl of op ObsIdentify 100% is. Is dat niet het geval stuur je foto’s van de paddenstoel (ook van de onderkant van de hoed) en locatie van de paddenstoel naar info@kadoelerscheg.nl, dan kijken wij welke paddenstoel je hebt gezien en doen we nog een microscopisch analyse. 

Na de herfst komen we dan terug met de resultaten van dit onderzoek.

Michiel de Goeje en Henk van Alst