Een verborgen sloper in de boom

Zie je grote gaten in de stam van een wilg, populier of eik, soms wel anderhalve meter boven de grond? Dan kan de wilgenhoutrups daar de oorzaak van zijn. Dit is een echte reus: zo dik als een vinger en wel tien centimeter lang!

 

Jarenlang leeft deze rups verstopt in de boom. Hij knaagt gangen in het hout en maakt het hout zachter met stoffen die naar azijn ruiken. Als je dichtbij komt, kun je die geur soms goed ruiken. Het geknaag beschadigt de boom en verstoort de sapstroom naar de takken en bladeren. Daardoor kan de boom verzwakken en in de zomer zijn bladeren verliezen.

Van rups tot nachtvlinder

De wilgenhoutrups leeft drie tot vijf jaar in de boom. Daarna verpopt hij zich en komt er een grote nachtvlinder uit, met vleugels van ongeveer acht centimeter breed. De vlinder kan niet eten, omdat hij geen goed ontwikkelde roltong heeft. Hij leeft maar kort en moet dus snel een partner vinden.

Na de paring leggen de vrouwtjes hun eitjes juist in de buurt van andere rupsen, want de azijnachtige geur betekent dat de boom er beschadigd en zacht is. Ideaal voor de jonge rupsen, die hebben meteen een geschikte plek hebben om er te eten. Ook beschadigingen laag op de stam, bijvoorbeeld door een grasmaaier, kunnen een goede plek zijn.

Een lekker hapje

Een volgroeide rups van tien centimeter is een flinke maaltijd! De grote bonte specht is er dan ook dol op. Maar hij moet er wel moeite voor doen: de rups zit diep verstopt in een nauwe gang en is niet zomaar te pakken. Maar soms zie je de specht eindeloos hakken en zoeken. En dan eindelijk kan hij de rups uit zijn hol trekken. Het is hem dan toch gelukt.

Ook de sluipwesp Lissonota setosa heeft een bijzondere manier om de rups te vinden. Waarschijnlijk zoek het vrouwtje op geur. Met haar lange legboor legt ze een eitje door de boomschors heen in de rups. De jonge sluipwesp eet de rups vervolgens van binnenuit op.

Een boom vol leven

Grote gaten in een boom zijn dus meer dan beschadigingen: ze vertellen het verhaal van een verborgen wereld, met reuzenrupsen, nachtvlinders, spechten en sluipwespen. Laat zo’n boom gewoon staan, want er zijn veel andere beestjes die er ook in en op leven.