Paddenstoelen in de Kadoelerscheg

Deze herfst hebben we goed gekeken naar de paddenstoelen in de Kadoelerscheg. We riepen mensen op om hun waarnemingen in te voeren op waarneming.nl. Nu het paddenstoelenseizoen bijna voorbij is, kunnen we de balans opmaken. En wat blijkt? Er zijn verrassend veel soorten te vinden in dit stedelijke gebied: 126 waarnemingen van ongeveer 66 soorten. Een mooi resultaat! Een selectie hieruit kun je hier downloaden als poster. 

 

Wat zijn paddenstoelen eigenlijk?

Paddenstoelen zijn de vruchtlichamen van schimmels, zoals appels de vruchtlichamen zijn van de appelboom. De schimmel zelf bestaat uit dunne draden die je meestal niet ziet. Als de omstandigheden goed zijn – vaak in de herfst – vormen deze draden een paddenstoel. Die maakt miljoenen sporen aan, die weer kunnen uitgroeien tot nieuwe schimmels.

Schimmels leven van dood of soms levend organisch materiaal, zoals hout of bladeren. Ze hebben geen bladgroen en maken dus geen suikers via fotosynthese. Sommige soorten werken samen met bomen: ze vormen een symbiose met de wortels. De schimmel geeft mineralen aan de boom en krijgt suikers terug. Zulke soorten noemen we ectomycorrhiza-vormers. Ongeveer 21% van de gevonden soorten valt in deze groep, zoals boleten, russula’s en melkzwammen.

Waar groeien ze?

In de Kadoelerscheg staan veel oude populieren. Daarbij vonden we soorten als de harde populierenboleet en de vaaggegordelde melkzwam. De baardige melkzwam groeit juist bij berken.

Sommige paddenstoelen groeien altijd op hout, zoals het elfenbankje en de zwavelkop. Ongeveer 40% van de soorten groeit op hout of houtsnippers. Omdat de gemeente vaak oude bomen en stronken laat liggen, vinden we daar ook soorten zoals het viltige judasoor – een paddenstoel die aanvoelt als kraakbeen.

Andere soorten leven van de strooisellaag (dood blad en plantenresten). Die noemen we saprofyten. Ongeveer 36% van de soorten valt in deze groep. Een opvallend voorbeeld is de reuzenbovist: een grote, witte bol die zo groot kan worden als een voetbal.

Paddenstoelen in de stad

Sommige soorten voelen zich thuis in de stad. Zo groeit de straatchampignon tussen stoeptegels of langs het asfalt. Er zijn meerdere champignonsoorten in de Kadoelerscheg, maar let op: niet alle zijn eetbaar.

Bijzondere soorten

Bijzondere paddenstoelen vind je vaak op plekken met weinig voedsel, zoals schrale bermen. In een paar kleine (geheime) stukjes berm vonden we soorten als vezelkoppen, satijnzwammen, vaalhoeden, boleten, melkzwammen en zelfs gordijnzwammen.

Sommige soorten zijn lastig op naam te brengen. Daarvoor heb je een microscoop, ervaring of zelfs DNA-onderzoek nodig. Dat geldt bijvoorbeeld voor gordijnzwammen, russula’s, franjehoeden en satijnzwammen. We konden dan ook niet alles precies determineren.

Kleurrijke vondsten

Toch zagen we veel mooie soorten, zoals de lila satijnvezelkop met zijn paarse kleur, en de blauwgrijze schorsmycena, een piepklein paddenstoeltje dat tussen het mos op boomstammen groeit.

We hebben een aantal soorten op een poster gezet, zodat iedereen kan zien wat er allemaal groeit in de buurt. Ga vooral zelf op pad en kijk goed om je heen. Maar laat de paddenstoelen staan, zodat ook anderen ervan kunnen genieten!

Michiel de Goeje

Fotografie: Michiel de Goeje (behalve blauwe kaaszwam en oranje aderzwam - Nynke de Vries, geel hoorntje - Harry Moeskops en spekzwoerdzwam - Henk van Alst)