Serie: Kadoelerduin

Duinen in de Kadoelerscheg?

Is er in de Kadoelerscheg een duin? Eigenlijk niet maar er is wel een stuk wat sterk op ons kustduin lijkt. We noemen bewust kustduin, want er bestaan ook rivierduinen in Nederland. Eigenlijk zijn duinen door de wind bij elkaar gestoven hopen zand. Op die hopen zand groeien dan na een tijd planten en in de lage delen (duinpan) kunnen meertjes ontstaan. In onze voedselarme kalkrijke heuvelachtige kustduinen groeien vaak specifieke soorten planten en er leven bijzondere dieren. Die leven ook hier in de Banne Buiksloot! Het grasveld is overigens een geliefde plek om honden uit te laten.

Kadoelerduin: historie

Tussen het Vikingpad en de Buiksloterdijk en tussen de Bongerdbrug en de Kadoelerbreek en IJdoornlaan ligt een langgerekt terrein met een diepe sloot, dat we sinds kort het Kadoelerduin noemen. Kadoelerduin omdat delen van het gebied in het verleden zijn opgehoogd met kalkrijk zand en je kunt er planten en dieren aantreffen die ook in onze kustduinen voorkomen, zoals de Nachtegaal en het Konijn. En een klein deel is heuvelachtig. Wat het nog meer bijzonder maakt is dat dit terrein in het noordelijk deel grenst aan een veenmoerasbos, een oorspronkelijk veenweidegebied dat al jarenlang een natuurlijke successie-ontwikkeling laat zien. Langs de veel hogere Buiksloterdijk loopt parallel een diepe sloot die uiteindelijk uitloopt in de breek. Waar deze sloot begint zijn heuveltjes aanwezig in het bos, hoogstwaarschijnlijk ontstaan door stort van grond in het verleden. De dijk waarop de IJdoornlaan is aangelegd bestaat uit kalkrijk zand. Zo'n soort biotoop met al haar overgangen kwam 400 jaar geleden veel voor in het historische Noord-Hollandse kustlandschap.

Hoe is het Kadoelerduin ontstaan? 

 1845. De dijk is de Noorder IJ-en Zeedijk die we tegenwoordig kennen als Buiksloterdijk en Landsmeerderdijk. Duidelijk herkenbaar zijn de scherpe bocht in de dijk die nu de noordgrens van de woonbotenhaven vormt en de Wilmkebreekpolder.
In de 12e eeuw slaan overstromingen, veroorzaakt door zeespiegelstijging, grote delen van het moerasland rond Amsterdam weg. Het gebied komt onder water te staan en het oer-IJ wordt gevormd. In de 13e eeuw wordt de Waterlandse Zeedijk aangelegd om de bewoners van de natte veengrond te beschermen tegen de toenemende zeespiegelstijging.

Buiksloot ontstaat rond 1275 als een nederzetting van ontginners langs de Waterlandse Zeedijk. Bewoners vestigden zich inmiddels op hogere ruggen in het landschap. Dit zijn voormalige minder diepe veenrivieren waar klei- en zandafzetting heeft plaatsgevonden. Deze ruggen worden tevens verbindingswegen. De boeren leggen vanaf hier hun land droog en ontginnen en ontwateren met lange slagen het veenweidelandschap. Die slagen monden uit in bredere weteringen of ontwateringssloten. Eén van de wateringen kennen we nu als de Nieuwe Gouw. Dit ontwateren heeft verder inklinken van het omliggende veen tot gevolg waardoor het land alleen geschikt wordt voor veeteelt. Bij storm en ontij slaat kwetsbare veengrond in grote getale weg; dit krijgt de naam Waterwolf. Meren, zoals het Buikslotermeer, het Broekermeer en het Durgerdammermeer, ontstaan. De bouw van de Zeedijk volgt veelal stevige ondergrond, waardoor sommige stukken land buitendijks komen te liggen. 

Peter Wouterse