Minder licht, meer zicht

13-10-2026

's Nachts lijkt het vanzelfsprekend: lantaarnpalen langs de weg, licht bij kruispunten en verlichte straten. Maar hebben we al dat licht eigenlijk wel nodig? En zien we dankzij al die lampen inderdaad meer?

 

Als je ’s avonds over straat loopt, is de omgeving meestal goed verlicht. Om de 30 tot 40 meter staat een lantaarnpaal en die brandt vaak de hele nacht. Dat geeft een veilig gevoel. We kunnen zien waar we lopen en wat er om ons heen gebeurt.

Toch werkt het niet helemaal zo. Wie vanuit een felle lichtkegel het donker inkijkt, ziet juist minder. Onze ogen hebben tijd nodig om aan het donker te wennen. Met minder en zachter licht kunnen we daardoor juist méér van onze omgeving zien. Misschien is het dus tijd om wat zuiniger met licht om te gaan.

De nacht is belangrijk
Duisternis is niet alleen prettig voor onze ogen, maar ook belangrijk voor onze gezondheid. Ons lichaam heeft een natuurlijk dag-nachtritme van ongeveer 24 uur. Dit bioritme regelt onder andere onze slaap en hormonen. Te veel licht in de nacht kan dit ritme verstoren.

Ook voor dieren en planten is de nacht van groot belang. Veel dieren zijn juist ’s nachts actief. En sommige planten gaan pas in het donker open. De teunisbloem bijvoorbeeld is een belangrijke nectarbron voor nachtvlinders. Die nachtvlinders zijn vervolgens weer voedsel voor vleermuizen. Duisternis is dus een belangrijk onderdeel van het ecosysteem.

Een donkerder Amsterdam-Noord
Ook in Amsterdam-Noord groeit de aandacht voor de donkere nacht. Een groep bewoners richtte De Nacht van Noord op om het belang van duisternis onder de aandacht te brengen. De groep wil onder andere van het Vliegenbos een duisternisreservaat maken. De Wilmkebreekpolder zou daarvoor een mooie volgende plek kunnen zijn.

Het afgelopen halfjaar werd in het Vliegenbos een proef gehouden waarbij het gebied ’s nachts donkerder werd gemaakt. Op 21 september vond een evaluatie plaats met het stadsdeel en De Nacht van Noord. De uitkomst was positief: de extra duisternis werd goed ontvangen.

Het stadsdeel wil daarom kijken of ook andere plekken donkerder kunnen worden. Het stadsdeel wil graag wel eerst weten of er voldoende draagvlak onder bewoners is.

Zelf aan de slag met de donkere nacht
Ook thuis kunnen we iets doen. Op de website van De Nacht van Noord vind je informatie over het belang van duisternis, kun je lichthinder melden en lees je hoe je van je eigen tuin een nachtparadijs kunt maken. Ook worden er verschillende activiteiten georganiseerd.

Zo organiseert Marjolijn van Heemstra duisterniswandelingen. We laten binnenkort weten wanneer er eentje bij ons in de buurt plaatsvindt.

Wie alvast de nacht wil beleven, kan op zaterdag 24 oktober meedoen aan de Nacht van de Nacht. Bij de Volkssterrenwacht Amsterdam, op camping Zeeburg, kun je bij helder weer samen naar de sterren kijken. De telescopen staan klaar!

Een donkere nacht betekent niet dat we niets meer kunnen zien. Integendeel. Als we het felle licht wat dimmen, krijgen we misschien juist meer zicht op wat er om ons heen gebeurt.

Minder licht, meer zicht.