Hermelijn gespot
Natuurlijke Zaken heeft bij één van de vervolgonderzoeken twee keer een Hermelijn gespot met een wildcamera, zie de foto hiernaast.
De Hermelijn in de Kadoelerscheg
Wat rent daar voor wits langs de slootkant speels en snel, in een witte jas door het groene gras? Deze winter zag ik hem in februari voorbijflitsen. Vol bewondering zag ik het diertje huppend door het lange gras de sloot in duiken en aan de overkant verdwijnen in het lange gras. Heel bijzonder dat de Hermelijn ook met een wildcamera is vastgelegd.
De Hermelijn
De Hermelijn (Mustela erminea) is een van de kleinste marterachtigen van Nederland. De soort kan voorkomen in verschillende soorten gebieden, waaronder weilanden, kleinschalig cultureel landschap, duinen en langs beken en rivieren in beboste gebieden. Hermelijnen geven de voorkeur aan een nattere boven een drogere omgeving. In gebieden met meer water komt namelijk hun favoriete maaltje het meest voor: woelratten. Zijn deze niet voldoende beschikbaar, dan staan onder andere muizen en konijnen op het menu. De Hermelijn mag dan klein zijn, het is een machtig en behendig roofdier. Ze hebben er geen probleem mee om een volwassen konijn of zelfs een haas aan te vallen, terwijl ze véél kleiner zijn!
In de winter draagt hij een dikke witte jas. Als er sneeuw ligt, biedt dit een uitstekende dekmantel voor zijn voedseltochten. Anders is het wanneer de grasvelden, zoals ook dit jaar, in de winter nog steeds groen kleuren. Dan is zijn ‘onzichtbaarheid’ overdag verdwenen, ook al is hij flitsend snel.
Waarom neemt het aantal Hermelijnen af?
Hoewel Hermelijnen sterke, kleine roofdieren zijn, hebben ze het erg moeilijk. Waarom is dat nou zo? Dit heeft er voornamelijk mee te maken dat geschikte leefgebieden voor de Hermelijn steeds schaarser worden. Het land wordt steeds grootschaliger ingericht, denk aan woningbouw, bedrijventerreinen, drukke verkeerswegen en intensiever gebruik door de landbouw. Doordat alles grootschaliger en kaler wordt, is er steeds minder plek voor de Hermelijn om dekking te vinden. Zonder dekking van overhoekjes, houtstapels, takkenrillen of dicht struikgewas, is het voor de Hermelijn niet interessant om in een gebied te blijven. Niet alleen omdat in grootschalige open landschappen weinig prooien te vinden zijn, maar ook omdat ze met weinig dekking erg kwetsbaar zijn voor predatie door bijvoorbeeld roofvogels of vossen. Verder maken het gebruik van muizen- en rattengif, de afname van de woelratten- en konijnenstand en verschraling en versnippering van het landschap het de Hermelijn moeilijk om te overleven.
De Hermelijn is één van de kleinste marterachtigen in Nederland; hij hoort van oudsher thuis in het Waterlandse landschap. Jammer genoeg neemt het aantal van deze elegante dieren sterk af. Om te voorkomen dat de Hermelijn volledig gaat verdwijnen is 2024 landelijk uitgeroepen tot het Jaar van de Hermelijn! Actie is nodig en wij kunnen daarbij helpen.
In het Waterland en rond en in de Kadoelerscheg kunnen we gelukkig nog af en toe een Hermelijn in levenden lijve zien. Huppelend over het weiland met sierlijke sprongen is hij op zoek naar zijn lievelingsmaal de veldmuis, maar ook een bruine rat versmaadt hij niet.
Wat kunnen wij betekenen voor dit mooie dier?
De Kadoelerscheg is een ideaal leefgebied voor de Hermelijn. Heeft u een tuin, dan liggen daar kansen. In de natuur bestaat afval niet: het snoeihout en de blad- en plantenresten kunt u op een achteraf plekje deponeren. Het barst er snel van het leven. Zorg voor een gevarieerde tuin met een takkenril en composthoop.
Ook in de verschillende landschappen in de Kadoelerscheg liggen kansen voor rommelhoekjes bij de maneges en takkenrillen op de Volkstuintuinparken, gecombineerd met ecologisch beheer.
Mijn eerste Hermelijn zag ik op mijn volkstuin. Bij de aanleg van mijn tuin dook hij weg in een tijdelijke hoop stenen. Een prachtige ervaring, zo’n nieuwsgierig koppie dat je heimelijk aanstaart.
Fred Haaijen