Vervolgonderzoek: eDNA-monstering en meer

Op woensdag 4 september kwamen Kim en Kevin van Natuurlijke Zaken vanuit Ilperveld aan met hun dienstboot naar de Nieuwe Gouw om op verschillende eilanden in de Kadoelerbreek eDNA-monsters te gaan nemen. Ook Tello van de Adviesgroep voer een eindje mee. In dit geval zijn de eDNA-monsters grondmonsters, die op een bepaald oppervlak worden genomen met handschoenen aan; de plukjes grond worden geconserveerd in alcohol. De monsters worden vervolgens onderzocht op sporen van dieren zoals bijvoorbeeld de Noordse woelmuis of Waterspitsmuis. Tello en Kevin vertellen over deze excursie.

 

Weekdieren, flora en kleine beestjes

We gingen ook op zoek of er een geschikte habitat was voor de Platte schijfhoren, een streng beschermde soort. Maar helaas, in de Nieuwe Gouw en Kadoelerbreek werd geen geschikte habitat gevonden, er werden sowieso maar weinig slakken gevonden. Vooral werden een paar Driehoeksmossels en wat Smurfslakjes aangetroffen. Het water heeft hoogstwaarschijnlijk een te wisselende saliniteit (zoutgehalte), daar kunnen maar weinig soorten zoetwaterslakken tegen. Er werden geen typische brakwatersoorten gevonden, behalve een schelpdeel van de Brakwaterstrandschelp. Er werden ook geen ondergedoken waterplanten gevonden, wel op een paar plekken de Waterlelie en een beetje kroos langs de kant. We hebben de muur van het oude gemaal van dichtbij kunnen bekijken. Prachtig om te zien, de bakstenen muur zat vol met mossen en korstmossen, een enkele pissebed en hooiwagen werden gezien maar die beesten waren te snel voor een foto.

Vogels en bomen

Kevin loodste ons de smalle sloot in van de Kadoelerbreek richting Kadoelenweg en het leek wel of we in de oerwouden van Brazilië zaten. Een IJsvogel scheerde langs en we vonden een flinke kist in de smalle sloot, we dachten aan een viskist, maar het bleek een open krat te zijn, misschien wel een grote oude hondenmand. Langs de oevers konden we grote groepen Staartmezen en andere soorten mezen zien en horen vliegen. Een overvliegende Buizerd werd achternagezeten door Zwarte kraaien en we zagen dat er veel soorten oeverplanten van voedselrijk water aanwezig zijn: Kleine lisdodde, Riet, Kattestaart, Wolfspoot, Moerasandoorn, bramen. Aan bomen zagen we o.a. de Eenstijlige meidoorn, de Zwarte els, de Zachte berk, wilgen en de Zomereik. Maar ook een Appel, die boom zat vol met grote geelgekleurde appels, we hebben er een stuk of vijftien geplukt voor eigen gebruik. Een echt moerasbos-habitat waarbij de Zomereiken en de Appel natuurlijk een beetje uit de toon vielen.

Het water

Het water in de Kadoelerbreek en Nieuwe Gouw was wel helder maar de donkergekleurde bodem bestaat uit een flinke laag modder waar weinig leven in zit. Bij het zeven van de modder wordt het water meteen flink troebel. We weten dat er voldoende vis zit en de aanwezigheid van Fuut en Kleine mantelmeeuw laten dat ook wel zien.

Hierna gingen Kim en Kevin samen door met hun ecologische observaties en onderzoek.

Een ‘onbewoond’ eiland

Wij, Kevin en Kim,  zijn verder gevaren naar het eiland in de oksel van de IJdoornlaan en het Vikingpad. Dit eiland is goed bereikbaar vanaf het water van de Kadoelerbreek, maar niet vanaf de weg. Tijdens het ‘onderzoek’ op het eiland zijn we helaas geen veenmossen tegengekomen, maar wel andere leuke soorten als Melkeppe, Watermuur, Wimperzwammen en een Gekielde loofslak. Deze plantensoorten (en meer algemene soorten als Koninginnenkruid en Greppelrus) duiden op de aanwezigheid van veel water. Logisch natuurlijk, dus dit geeft aan dat het een moeraseilandje is. En dat midden in een stad! Vervolgens zijn we op zoek gegaan naar de aanwezigheid van muizen. Muizen verraden zich namelijk door bijvoorbeeld latrines, maar ook holletjes. Op het eiland zijn we een hoop holen tegengekomen. Van de holen en van de oevers zijn bodemmonsters genomen. Nu afwachten wat de resultaten gaan opleveren, welke soort(en) muizen of andere zoogdieren hier zitten.

Nog een paar eilandjes ....

Na onze uitvoerige inspectie van het eiland en de omgeving, zijn we verder door de Kadoelerscheg gevaren. We hebben verschillende eilandjes aangedaan die veelal zeer ruig waren, denk aan veel Bramen en Brandnetel. Op verschillende eilandjes kun je duidelijk merken dat er al een poos niemand is geweest. Het is er rustig en sereen. En dan opeens in al die rust, komt weer de IJsvogel langs, als een blauwe schicht, prachtig!

.... en sloten

Nadat we bijna alle eDNA-monsters genomen hadden zijn we nog langs verschillende bruggen en door verschillende sloten gevaren. Onder andere even De Bongerd op om gedag te zeggen en de blauwe verbindingen richting de Wilmkebreek te bekijken. Uiteindelijk hebben we de dag afgesloten op het eiland ten noorden van de Marssloot en de A10. Ook dit eiland is door zijn rust, een mogelijk geschikt leefgebied voor bijzondere soorten. Vanaf hier zijn we weer rustig terug richting het Ilperveld gevaren.

Resultaat van deze ochtend

Het is nu wachten op de uitkomsten van het e-DNA-onderzoek. Maar dat duurt nog even 

Tello Neckheim en Kevin Raatjes